سهام عدالت در آستانه تغییر؛ مجلس برای ۱۹ میلیون جامانده چه برنامهای دارد؟
سهام عدالت در آستانه بررسی مجموعهای از تغییرات مدیریتی و قانونی قرار گرفته است؛ تغییراتی که در صورت تصویب میتواند بر نحوه اداره این دارایی، میزان بازدهی آن و وضعیت میلیونها جامانده تأثیر بگذارد.
مجلس دو موضوع مهم را در خصوص سهام عدالت بهصورت همزمان پیگیری میکند: از یکسو تعیین تکلیف حدود ۱۹ میلیون جامانده این طرح و از سوی دیگر اصلاح شیوه مدیریت آن. در همین راستا، لایحهای در دولت تدوین و به مجلس ارائه شده و نمایندگان نیز طرحی در این خصوص دارند.
در جلسه اخیر مجلس، کلیات لایحه دولت برای ساماندهی سهام عدالت تصویب شد. به گفته محمد بیات، عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس، در صورت تصویب نهایی این لایحه، سهام عدالت حدود ۱۹ میلیون نفر از جاماندگان به آنها اختصاص داده خواهد شد. دولت فهرستی از سهام ۲۸ شرکت را برای این واگذاری تهیه کرده است که پس از تصویب مجلس به مشمولان واگذار میشود.
بیات تأکید کرده است که همزمان با تصویب لایحه دولت، طرح نمایندگان مجلس نیز مورد بررسی قرار گرفته و در این طرح اصلاحاتی در خصوص نحوه مدیریت سهام عدالت در نظر گرفته شده است که میتواند بازده این سهام را افزایش دهد.
افزایش نمایندگان سهام عدالت در مجامع
به گفته عضو کمیسیون امور داخلی کشور، بر اساس طرح مجلس، نمایندگان سهام عدالت در مجامع عمومی شرکتهای سرمایهپذیر از سه نماینده فعلی به پنج نماینده افزایش پیدا خواهند کرد تا نظارت بیشتری بر مدیریت شرکتها صورت گیرد. همچنین مجامع شرکتهای سرمایهپذیر سهام عدالت بهصورت الکترونیکی برگزار میشوند و سازوکار برگزاری مجامع شرکتهای تعاونی شهرستانی نیز اصلاح خواهد شد.
در ادامه، احسان قاضیزادههاشمی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، با اشاره به طرح مجلس برای ساماندهی سهام عدالت گفت: «برنامهریزیها برای حل مشکلات مدیریت سهام عدالت و بازدهی این سهام، در قالب یک طرح در کمیسیون اقتصادی مجلس در دست بررسی است. این طرح با هدف اصلاح نحوه مدیریت سهام عدالت، بهبود عملکرد شرکتهای تعاونی سهام عدالت در شهرستانها و اصلاح سازوکار نظارت بر آنها تدوین شده است.»
به گفته وی، این طرح قرار است در آینده نزدیک در صحن علنی مجلس مطرح و پس از تصویب نهایی، ابلاغ شود. همچنین زنگنه، نماینده مردم تربت حیدریه در مجلس، با اشاره به جزئیات این طرح گفت: «سهام عدالت در حال حاضر حدود ۵۰ میلیون نفر سهامدار دارد، اما مشکلات مدیریتی و سودآوری آن نیازمند اصلاحات ساختاری است. در این راستا، طرحی در کمیسیون اقتصادی مجلس تدوین شده که بهدنبال اصلاح نحوه مدیریت و افزایش بازدهی سهام عدالت است.»
به گفته زنگنه، این طرح شامل مجموعهای از اصلاحات است که مهمترین آنها عبارتاند از:
- افزایش تعداد نمایندگان سهام عدالت در مجامع عمومی شرکتهای سرمایهپذیر از ۳ نماینده فعلی به ۵ نماینده
- برگزاری الکترونیکی مجامع و حذف محدودیتهایی که تاکنون روند تصمیمگیری را با مشکل مواجه کرده است
- کاهش هزینههای اداری مرتبط با سهام عدالت و اصلاح شیوه مدیریت داراییهای آن
- امکان بهروزرسانی دورهای سبد سهام عدالت بر اساس ارزیابیهای بازار
- تعیین تکلیف و تسویه وضعیت شرکتهای باقیمانده در طرح، بهویژه در حوزه سهام شرکتهای فولاد خوزستان و فولاد مبارکه
- ساماندهی موضوع شرکتهای تعاونی شهرستانی سهام عدالت و برگزاری انتخابات الکترونیکی برای آنها
در حال حاضر، حدود ۱۰ درصد از سود سهام عدالت بهعنوان حقالزحمه برای شرکتهای تعاونی شهرستانی کسر میشود. بر اساس این طرح، مقرر شده است که سهم این شرکتها به حدود ۵ درصد کاهش یابد تا بخش بیشتری از سود به سهامداران برسد.
افزایش سود سهام عدالت تا ۴۰ درصد؟
یکی از نکات کلیدی طرح مجلس این است که برآورد شده با اجرای این اصلاحات، سود سهام عدالت تا ۴۰ درصد افزایش خواهد یافت. نمایندگان مجلس تأکید کردهاند که اجرای این طرح میتواند بهبود قابلتوجهی در عملکرد سهام عدالت ایجاد کرده و رضایت سهامداران را جلب کند.
در ادامه، نمایندگان مجلس بر لزوم ساماندهی و برگزاری انتخابات الکترونیکی شرکتهای تعاونی شهرستانی سهام عدالت نیز تأکید کردهاند و بر این باورند که این اقدام میتواند شفافیت و کارآیی این شرکتها را افزایش دهد. این شرکتها تاکنون با چالشهای زیادی در زمینه مدیریت و نظارت روبهرو بودهاند و اصلاح سازوکار انتخابات آنها یکی از اولویتهای طرح مجلس است.
به گفته محسن زنگنه، اصلاحات پیشبینیشده در این طرح نهتنها موجب افزایش سود سهامداران خواهد شد، بلکه با بهبود مدیریت و کاهش هزینهها، میتواند از بروز مشکلاتی همچون سوءاستفادههای مالی و مدیریتی در این حوزه جلوگیری کند.
بر اساس این طرح، قرار است که مجامع شرکتهای تعاونی شهرستانی سهام عدالت بهصورت الکترونیکی برگزار شود تا روند تصمیمگیری در این شرکتها شفافتر و کارآمدتر شود. این اقدام در کنار اصلاحات دیگر، میتواند به بهبود وضعیت سهام عدالت در کشور کمک کند.
همچنین در این طرح، بحث سامانه الکترونیکی برای برگزاری انتخابات شرکتهای تعاونی سهام عدالت نیز مطرح شده است. این سامانه به سهامداران این امکان را میدهد که بهصورت مستقیم و بدون واسطه در انتخابات شرکتهای تعاونی شهرستانی شرکت کنند و به این ترتیب، نظارت بیشتری بر عملکرد این شرکتها اعمال شود.