آیا مردم هنوز «زندگی» می‌کنند یا فقط «مراسم زندگی» را اجرا می‌کنند؟

چندثانیه - ظاهر ماجرا می‌گوید همه‌چیز سرِ جایش است، اما اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم فرم مانده و معنا عوض شده. مهمانی‌ها کوتاه‌تر و جمع‌وجورتر شده‌اند؛ میزها نه برای نمایش وفور، که برای مدیریت کمبود چیده می‌شوند. در عروسی‌ها می‌خندیم، اما تهِ ذهن، ماشین‌حساب مدام کار می‌کند؛ هزینه‌ها، قسط‌ها، آینده‌ای که تصویرش هر روز تارتر می‌شود. سفر هم بیشتر شبیه فرار موقت است تا استراحتِ واقعی؛ وقفه‌ای چندروزه در جریان فشار، نه رهایی از آن.

خرید کردن هم نقش عوض کرده؛ هم پاسخ به نیاز است، هم تلاشی برای این‌که به خودمان ثابت کنیم هنوز روی چیزی کنترل داریم. چیزی می‌خریم، نه فقط چون لازم داریم، بلکه چون می‌خواهیم حس کنیم هنوز می‌توانیم انتخاب کنیم.

شاید بتوان گفت جامعه نسخه‌ای فشرده، حساب‌شده و محتاط از زندگی را اجرا می‌کند؛ نوعی «زندگی روی حالت بقا» که در آن نشانه‌ها و آیین‌ها حفظ شده‌اند، حتی اگر عمق احساس‌ها کم شده باشد. 

پرسش اما سر جایش می‌ماند: این که با وجود همه فشارها، روال تقریبا عادی هنوز ادامه دارد، اسمش تاب‌آوری است یا فقط عادت به ادامه دادن؟