تصاویر عجیب از اچ ام اس ونجنس؛ زیردریایی هسته ای بریتانیا پس از 217 روز زیر آب چه شکلی شد؟
زیردریایی هسته ای اچ ام اس ونجنس پس از 217 روز ماموریت زیر آب به بریتانیا بازگشت. تصاویر آن، بدنه ای پوشیده از جلبک، زنگ زدگی و کاشی های ضدسونار جدا شده را نشان می دهند.
زیردریایی هسته ای اچ ام اس ونجنس (HMS Vengeance) نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا پس از 217 روز ماموریت زیر آب، به بریتانیا بازگشت و تصاویر منتشرشده از آن، توجه رسانه ها و کارشناسان نظامی را به خود جلب کرده است. بدنه این زیردریایی با لایه ای ضخیم از جلبک و رسوبات دریایی پوشیده شده و نشانه هایی از زنگ زدگی و کنده شدن کاشی های ضدسونار روی آن دیده می شود؛ نمایی که آن را به یکی از فرسوده ترین زیردریایی های بریتانیایی پس از بازگشت از ماموریت تبدیل کرده است.
این زیردریایی به همراه حدود 140 نفر از خدمه اش، در پایگاه دریایی کلاید در اسکاتلند، که محل استقرار زیردریایی های هسته ای بریتانیا است، پهلو گرفت. تصاویر منتشرشده نشان می دهند که بخش های زیادی از بدنه آن به رنگ سبز تیره و قهوه ای درآمده است، در حالی که برخی از کاشی های مخصوص جذب امواج سونار نیز از جای خود جدا شده اند.

ماموریتی رکوردشکن برای زیردریایی اچ ام اس ونجنس
اچ ام اس ونجنس از زیردریایی های کلاس ونگارد است؛ یکی از چهار زیردریایی مجهز به موشک های بالستیک ترایدنت که وظیفه آن ها حفظ بازدارندگی هسته ای بریتانیا به صورت شبانه روزی در دریا است.
این ماموریت تحت عنوان «عملیات بی وقفه» (Operation Relentless) انجام می شود و بر اساس آن، بریتانیا از دهه 1960 تاکنون همواره دست کم یک زیردریایی مسلح به سلاح هسته ای را در آب های جهان نگه داشته است.
با این وجود، طولانی شدن ماموریت ونجنس به 217 روز آن را در زمره یکی از طولانی ترین ماموریت های تاریخ ناوگان زیردریایی های بریتانیا قرار داده است. طبق گزارش های منتشر شده، این رکورد پیشتر 210 روز بود و متعلق به زیردریایی دیگر یعنی اچ ام اس ویکتوریوس در سال 2023 بود.

چرا بدنه زیردریایی به این شکل درآمده است؟
یکی از برجسته ترین ویژگی های تصاویر بازگشت اچ ام اس ونجنس، حجم زیاد جلبک ها و رسوبات دریایی است که روی بدنه آن انباشته شده اند.
در شناورهای سطحی، خدمه معمولاً می توانند بدنه را به صورت دوره ای تمیز کنند، اما در یک زیردریایی که ماه ها زیر آب و در عمق دریا باقی می ماند، این امکان وجود ندارد.
تجمع جلبک ها و رسوبات دریایی روی بدنه، علاوه بر ظاهر نامناسب، ممکن است بر عملکرد و سرعت زیردریایی نیز تأثیر بگذارد، اما به گفته کارشناسان، این تجمع لزوماً به معنای نقص فنی یا آسیب جدی نیست.

پوشش ضدسونار: چرا کاشی ها جدا شده اند؟
در تصاویر بازگشت اچ ام اس ونجنس، بخش هایی از پوشش کاشی های ضدسونار آن جدا شده و در برخی نقاط نیز لایه های روی بدنه کنده شده اند. این کاشی ها که به نام «پوشش آنکویی» (Anechoic tiles) شناخته می شوند، به منظور جذب امواج سونار دشمن و کاهش بازتاب صوتی به کار می روند.
این کاشی ها به گونه ای طراحی شده اند که زیردریایی را در برابر سیستم های شناسایی سونار کمتر قابل تشخیص می کنند. زمانی که یک یا چند کاشی جدا می شود، ممکن است عملکرد ضدسونار زیردریایی کمی کاهش یابد، اما این مسئله معمولاً پس از بازگشت به پایگاه با تعمیر و نگهداری برطرف می شود.
پس از یک ماموریت طولانی، جدا شدن بخشی از کاشی ها کاملاً طبیعی است و به دلیل چرخه های مکرر فشار، تغییرات دما و فرسایش در عمق دریا رخ می دهد.
با این وجود، تصاویر به تنهایی نمی توانند نشان دهند که چه میزان از این آسیب، تأثیر عملیاتی بر زیردریایی داشته است؛ موضوعی که تنها با ارزیابی فنی نیروی دریایی بریتانیا می توان درباره آن اظهار نظر کرد.

چهار زیردریایی قدیمی؛ زیر فشار عملیاتی
بریتانیا برای حفظ بازدارندگی هسته ای دریایی خود، چهار زیردریایی کلاس ونگارد دارد: اچ ام اس ونگارد، ویکتوریوس، ونجنس و ویجیلنت.
این چهار زیردریایی در مجموع نزدیک به 30 سال قدمت دارند و قرار است با نسل جدید زیردریایی های کلاس دردنات (Dreadnought) جایگزین شوند؛ برنامه ای که به دلیل تاخیرها و هزینه های بالا، تحت فشار زیادی قرار دارد.
برنامه جایگزینی این زیردریایی ها با کلاس جدید دردنات، که نخستین نمونه آن باید تا اوایل دهه 2030 وارد خدمت شود، تاکنون با هزینه ای بالغ بر 31 میلیارد پوند برآورد شده است. با این حال، تأخیرهای مکرر در ساخت این زیردریایی ها باعث شده است که زیردریایی های ونگارد بیش از زمان برنامه ریزی شده در خدمت باقی بمانند و مدت زمان ماموریت های آن ها نیز افزایش یابد.
تا زمان ورود زیردریایی های جدید، زیردریایی های فعلی باید همچنان به انجام ماموریت های طولانی مدت ادامه دهند و این مسئله فشار مضاعفی را بر ناوگان و خدمه آن وارد می کند.
رندر از زیردریایی کلاس جدید دردنات

آیا ظاهر فرسوده نشانه شکست ماموریت است؟
ظاهر فرسوده اچ ام اس ونجنس پس از بازگشت از ماموریت طولانی، ممکن است برای برخی نگران کننده به نظر برسد، اما کارشناسان نظامی معتقدند این وضعیت نتیجه طبیعی یک مأموریت طولانی و دشوار است و نشانه ای از ناکامی یا ضعف عملیاتی نیست.
تام شوگارت، افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و پژوهشگر ارشد مرکز امنیت نوین آمریکا، در مصاحبه ای با تلگراف گفت که چنین وضعیتی در زیردریایی های نظامی کاملاً رایج است و پس از هر ماموریت طولانی، زیردریایی ها باید تحت تعمیرات و نگهداری گسترده قرار بگیرند تا برای ماموریت های بعدی آماده شوند.
در واقع، زیردریایی ها برای انجام ماموریت هایی به مدت چند ماه زیر آب طراحی شده اند، اما طولانی ترین ماموریت ها معمولاً باعث می شود که بدنه آن ها نیاز به پاکسازی و تعمیرات ویژه داشته باشد.
بازگشت اچ ام اس ونجنس پس از 217 روز زیر آب، نشان دهنده تعهد بریتانیا به حفظ بازدارندگی هسته ای دریایی است، حتی اگر این تعهد با هزینه و فشار بالایی برای ناوگان زیردریایی های کشور همراه باشد.
