آیا روانشناسی زرد، غم را هم غیرقانونی کرده است؟
در روانشناسی زرد، انگار غم یک احساس نیست؛ خطایی است که باید هرچه زودتر پاکش کرد...
به گزارش گروه هنر و زندگی چندثانیه آنلاین، شاید در طی این سالها با تمام تلاشها و سختیها این باور تاحدودی شکل گرفته باشد که افسردگی و اضطراب «لوسبازی» نیست بلکه مسئلهای واقعی و جدی است که نیاز به درمان دارد.
مدتیست که موجی همه جا را گرفته، موجی براقتر، خوشبیانتر و خطرناکتر که از دهان آدمهای ناآگاه بیرون نمیآید، بلکه از دل صفحههای اینستاگرام، کانالهای خودیاری بیرون زده که وانمود میکنند نسخه همه دردهای جهان را بلدند.
براساس این تفکر و شاید توهم، هر احساس تلخی باید فوری اصلاح شود، هر اندوهی باید سریع با یک لبخند پوشانده شود و هر رنجی، به جای فهمیده شدن، به «اشتباه فکر کردن» نسبت داده میشود.
روانشناسان روی این پدیدهی شوم اسم مثبتنمایی سمی را گذاشتهاند؛ یعنی استفاده افراطی و ناشیانه از مفاهیم روانشناسی مثبت، تا جایی که رنج، غم، خشم و درماندگی عملاً نامشروع اعلام میشوند.
در این فضا، غم دیگر بخشی از تجربه انسانی نیست؛ چیزی است که باید از آن خجالت کشید، پنهانش کرد یا با چند جمله انگیزشی خفهاش کرد.
«مثبت باش»، «ارتعاشت را بالا نگه دار»، «همهچیز به نگاه خودت بستگی دارد»؛ جملههایی که در ظاهر دلگرمکنندهاند، اما در باطن به زور به شما میگویند که حق نداری حالت بد باشد.
امروز رد این نگاه را میشود همهجا دید. برای آدمی که از اضطراب یا فرسودگی میگوید، نسخه میپیچند که «اگر روی خودت کار کنی، خوب میشی.» این جملات شاید مهربان به نظر برسند، اما رنج را بیاعتبار میکنند. به آدم زخمی نمیگویند «میفهمم درد داری»؛ میگویند «چرا هنوز خوب نشدهای؟»
اینجاست که روانشناسی زرد، از کمک کردن فاصله میگیرد و به سرکوب میرسد. چون مدیریت احساس، بدون پذیرش احساس ممکن نیست.
غمی که دیده نشود، از بین نمیرود؛ فقط در جایی مخفی میشود. و پژوهشهای روانشناسی سالهاست نشان دادهاند که سرکوب مداوم هیجانهای منفی، در بلندمدت میتواند اضطراب، فرسودگی و آشفتگی روانی را بیشتر کند، نه کمتر. آدمی که مدام مجبور است وانمود کند خوب است، از درون بیشتر ترک میخورد.
تفاوت روانشناسی سالم و نسخههای زرد همینجاست. روانشناسی سالم میگوید: حق داری غمگین باشی، حق داری بترسی، حق داری از پا بیفتی؛ بیا ببینیم چطور میشود از این تاریکی عبور کرد. اما روانشناسی زرد میگوید: اگر هنوز ناراحتی، یعنی درست روی خودت کار نکردهای. اولی کنار رنج مینشیند، دومی رنج را از اتاق بیرون میکند.