ربیعی: کنش اجتماعی را نمی‌توان با «تومان» اندازه گرفت؛ باید با «اعتماد» سنجید

علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، در یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت:

من در یک کنشگری مرزی، بیشتر در سمت و سوی نهادهای مدنی می‌ایستم. دلم با آنهاست که در میدان واقعی جامعه، بی‌هیچ منت و ادعایی، بار محرومیت‌ها و رنج‌ها را به دوش می‌کشند. روز ملی تشکل‌ها برای من فقط یک مناسبت تقویمی نیست؛ یک یادآوری است که جامعه اگر قرار است از بحران‌ها عبور کند، راهی جز «سازمان یافتگی» ندارد.

تحلیل مناسبات قدرت در ایران نشان می‌دهد جامعه همواره در سایه دو ضلع مسلط «دولت» و «بازار» قرار داشته و ما با بحران «اتمیزه شدن» روبه‌رو هستیم؛ جایی که فرد تنها در مواجهه با ساختارهای کلان، فاقد عاملیت است. مردم وقتی «تشکل» پیدا می‌کنند، «نهاد» می‌شوند و وقتی نهاد شدند، بازیگر میدان می‌شوند.

وقتی از اعتماد اجتماعی آسیب‌دیده سخن می‌گوییم، سازمان‌های مردم‌نهاد در واقع «پل‌های اعتماد» هستند. مساله فقط پول نیست؛ مساله «سرمایه اجتماعی» است. کنش اجتماعی را نمی‌توان با «تومان» اندازه گرفت؛ باید با «اعتماد» سنجید. ما باید ارزش این شبکه انسانی را درک کنیم و این «اخلاق نهفته» را به «ساختار عینی» تبدیل کنیم.

در بحث تاب‌آوری، باید نگاه خود را تغییر دهیم. تاب‌آوری صرفاً تابعی از زیرساخت‌های سخت‌افزاری یا منابع مالی نیست؛ بلکه ریشه در «سرمایه ارتباطی» دارد. ما به شبکه‌های انسانی نیاز داریم که در بزنگاه‌های بحران، به فرد تنها، «هویت» و «پناه» بدهند و اجازه ندهند در «تنهایی ساختاری» غرق شود.

دولت رئیس‌جمهور پزشکیان، دولتی فروتن، اجتماعی و جامعه‌سالار است؛ دولتی که داشته‌های دیگران را ارج می‌نهد و در طلب مشارکت جامعه است. این دولت می‌داند برای عبور از تحریم‌ها و بحران‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد نه فقط مجری پروژه، که «حامل تفکر» و «پل اعتماد» هستند.