دهقانی فیروزآبادی: ۳ شرط عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا | آیا «معامله بزرگ» در راه است؟
دوره گذار به‌طور کلی خطرناک‌ترین دوره در روابط بین‌الملل است، چون نظم قبلی فروپاشیده و نظم تازه‌ای هم مستقر نشده است.
«جلال دهقانی فیروزآبادی»، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی و دبیر شورای راهبردی روابط خارجی:
فکر می‌کنم نظام بین‌الملل در حال گذار و تحول ساختاری عمیق است؛ این فقط یک گذار حاشیه‌ای نیست. تحول نظام بین‌الملل تکاملی و تدریجی است و یک‌شبه رخ نمی‌دهد.
فکر می‌کنم نظام در حال ظهور، یک نظام بین‌المللی پیچیده است. به‌جای چندقطبی می‌توان گفت یک نظم «چندپیچیدگی» درحال شکل‌گیری است.
دوره گذار به‌طور کلی خطرناک‌ترین دوره در روابط بین‌الملل است، چون نظم قبلی فروپاشیده و نظم تازه‌ای هم مستقر نشده است.
حتی در خود آمریکا گروهی موسوم به «افول‌گرایان» از افول این کشور سخن می‌گویند، اما در واقع در پی ارائه راهکار برای حفظ برتری و هژمونی آمریکا هستند.
منازعه ایران و آمریکا صرفاً منازعه منافع نیست، بلکه منازعه‌ای عمیق و چندلایه است. آمریکا خود را رهبر «جهان آزاد» معرفی می‌کند و جمهوری اسلامی رهبر «محور مقاومت» است و پرکردن این شکاف بسیار دشوار است.
فکر می‌کنم اگر آمریکا پس از این دو تجاوز علیه ایران به این نتیجه برسد که سه چیز را به رسمیت شناخته و محترم بشمارد، می‌توان به عادی‌سازی روابط فکر کرد؛ اما از آشتی، نزدیکی یا همکاری نمی‌توانم سخن بگویم.
«عادی‌سازی روابط بین ایران و آمریکا، فرایندی تدریجی و زمان‌بر است» شاید ابتدا همزیستی مسالمت‌آمیز بر پایه به رسمیت شناختن واقعی، و پس از آن صلح سرد، و سپس گام‌به‌گام حل مسائل. فکر نمی‌کنم بتوان منازعه ایران و آمریکا را یکجا حل کرد.
مهم‌ترین تهدید برای ایران، بی‌اهمیت شدن اش در نظام بین‌الملل است.