انحراف چشم را دست‌کم نگیرید؛ تشخیص زودهنگام می‌تواند از کاهش بینایی جلوگیری کند

به گزارش گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین: بسیاری از افراد تصور می‌کنند انحراف چشم فقط یک مشکل ظاهری است یا با افزایش سن خودبه‌خود برطرف می‌شود، اما متخصصان چشم‌پزشکی هشدار می‌دهند که استرابیسم (انحراف چشم) یک اختلال بینایی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به عوارضی مانند تنبلی چشم، کاهش دید، دوبینی و اختلال در تشخیص عمق منجر شود.

در حالت طبیعی، هر دو چشم باید هم‌زمان روی یک نقطه تمرکز کنند تا مغز بتواند تصویر واحد و واضحی ایجاد کند. اما در افراد مبتلا به استرابیسم، یکی از چشم‌ها از مسیر طبیعی خارج می‌شود و به سمت داخل، خارج، بالا یا پایین منحرف می‌شود. این ناهماهنگی باعث می‌شود مغز برای جلوگیری از دوبینی، تصویر ارسالی از چشم منحرف را نادیده بگیرد؛ اتفاقی که اگر به‌ویژه در کودکی درمان نشود، می‌تواند به تنبلی چشم و کاهش دائمی بینایی منجر شود.

انحراف چشم انواع مختلفی دارد. ازوتروپیا یا «چشم جمع» زمانی رخ می‌دهد که چشم به سمت داخل منحرف شود. در اگزوتروپیا یا «چشم باز»، چشم به سمت خارج متمایل می‌شود. اگر چشم به سمت بالا منحرف شود، به آن هایپرتروپیا و اگر به سمت پایین حرکت کند، هیپوتروپیا گفته می‌شود. شدت این انحراف در افراد مختلف متفاوت است؛ گاهی دائمی است و گاهی فقط هنگام خستگی، بیماری یا تمرکز روی اجسام دور و نزدیک دیده می‌شود.

اگرچه استرابیسم بیشتر در کودکان دیده می‌شود، اما این عارضه محدود به دوران کودکی نیست. بزرگسالان نیز ممکن است در اثر بیماری‌هایی مانند دیابت، سکته مغزی، اختلالات تیروئید، آسیب‌های مغزی، مشکلات عصبی یا ضربه به سر دچار انحراف چشم شوند. در این موارد، مراجعه سریع به پزشک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا گاهی انحراف چشم می‌تواند نشانه یک بیماری زمینه‌ای مهم باشد.

پزشکان توصیه می‌کنند اگر والدین متوجه شدند چشم نوزاد یا کودک پس از چند ماهگی همچنان از مسیر طبیعی منحرف می‌شود، یا اگر کودک برای دیدن اشیا یک چشم خود را می‌بندد، سرش را کج می‌کند یا از دوبینی شکایت دارد، حتماً او را برای معاینه نزد چشم‌پزشک ببرند. تشخیص زودهنگام، شانس درمان موفق را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

روش درمان نیز به علت و شدت بیماری بستگی دارد. استفاده از عینک، بستن چشم سالم برای درمان تنبلی چشم، تمرین‌های بینایی، تزریق بوتاکس و در برخی موارد جراحی عضلات چشم، از رایج‌ترین روش‌های درمان است. برخلاف تصور رایج، جراحی تنها گزینه درمانی نیست و بسیاری از بیماران با روش‌های غیرجراحی نیز بهبود پیدا می‌کنند.

متخصصان تأکید می‌کنند که انحراف چشم فقط یک مسئله زیبایی نیست؛ این اختلال می‌تواند بر کیفیت بینایی، یادگیری کودکان، اعتمادبه‌نفس و حتی عملکرد روزمره افراد تأثیر بگذارد. به همین دلیل، نادیده گرفتن آن یا موکول کردن درمان به آینده، ممکن است فرصت طلایی پیشگیری از آسیب دائمی بینایی را از بین ببرد.

یک معاینه ساده و به‌موقع می‌تواند از سال‌ها کاهش بینایی و مشکلات چشمی پیشگیری کند؛ بنابراین اگر انحراف چشم را در خود یا فرزندتان مشاهده کردید، آن را جدی بگیرید و برای بررسی به چشم‌پزشک مراجعه کنید.