خودروهای بدون فرمان در راهند؛ رانندگی در آستانه یک تغییر بزرگ
یکی از مهم‌ترین چالش‌های خودروهای بدون فرمان، مسئله ایمنی است. خودرو باید بتواند شرایط مختلف جاده، رفتار سایر رانندگان، عابران، علائم و تغییرات آب‌وهوایی را به‌درستی تشخیص دهد و در موقعیت‌های پیچیده تصمیم مناسب بگیرد.
گروه علم و تکنولوژی چندثانیه آنلاین نوشت:
تصور خودرویی که بدون فرمان حرکت می‌کند، تا همین چند سال پیش بیشتر شبیه ایده‌ای متعلق به فیلم‌های علمی‌تخیلی بود، اما پیشرفت فناوری خودران این تصور را به یکی از مسیرهای احتمالی آینده صنعت خودرو تبدیل کرده است. پرسش دیگر فقط این نیست که آیا خودرو می‌تواند خودش رانندگی کند، بلکه این است که اگر انسان دیگر مسئول هدایت خودرو نباشد، چرا باید فرمان همچنان در کابین باقی بماند؟
در خودروهای کاملاً خودران، سامانه‌های هوشمند می‌توانند وظایفی مانند کنترل مسیر، سرعت، ترمز و تصمیم‌گیری در شرایط مختلف رانندگی را بر عهده بگیرند. در چنین شرایطی، فرمان و پدال‌هایی که برای کنترل مستقیم خودرو توسط انسان طراحی شده‌اند، ممکن است دیگر کاربرد ضروری نداشته باشند و به‌تدریج از طراحی خودرو کنار گذاشته شوند.
این تغییر فقط در حد طرح‌های مفهومی و نمایشگاه‌های خودرو باقی نمانده است. برخی شرکت‌های خودروسازی و فناوری، نمونه‌هایی از خودروهای خودران بدون فرمان و پدال را طراحی و آزمایش کرده‌اند تا امکان استفاده از آنها در سرویس‌های حمل‌ونقل خودکار بررسی شود. با این حال، حضور این خودروها در خیابان‌ها هنوز محدود و وابسته به قوانین و شرایط هر کشور است.
حذف فرمان می‌تواند طراحی کابین خودرو را نیز به‌طور اساسی تغییر دهد. وقتی دیگر فردی مجبور نیست روبه‌روی فرمان بنشیند و دائماً جاده را زیر نظر داشته باشد، صندلی‌ها، نمایشگرها و فضای داخلی می‌توانند با هدف استراحت، سرگرمی، کار یا گفت‌وگو طراحی شوند و خودرو بیشتر به یک فضای متحرک تبدیل شود تا صرفاً محلی برای رانندگی.
البته خودروهای مجهز به سیستم‌های کمک‌راننده امروزی را نباید با خودروهای کاملاً خودران اشتباه گرفت. بسیاری از خودروها می‌توانند سرعت را تنظیم کنند، فاصله با خودروی جلویی را حفظ کنند یا در مسیر باقی بمانند، اما همچنان به حضور و نظارت راننده نیاز دارند و مسئولیت کنترل خودرو در نهایت بر عهده انسان است.
حتی خودروهای دارای قابلیت رانندگی خودکار پیشرفته نیز ممکن است در شرایط خاص از راننده بخواهند کنترل خودرو را در اختیار بگیرد. بنابراین حذف کامل فرمان زمانی منطقی خواهد بود که سامانه خودرو بتواند در تمام شرایطی که برای آن طراحی شده، بدون نیاز به دخالت مستقیم انسان عمل کند و سازوکار مشخصی برای موقعیت‌های پیش‌بینی‌نشده داشته باشد.
یکی از مهم‌ترین چالش‌های خودروهای بدون فرمان، مسئله ایمنی است. خودرو باید بتواند شرایط مختلف جاده، رفتار سایر رانندگان، عابران، علائم و تغییرات آب‌وهوایی را به‌درستی تشخیص دهد و در موقعیت‌های پیچیده تصمیم مناسب بگیرد. کوچک‌ترین خطا در چنین سامانه‌ای می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد و به همین دلیل، آزمایش‌های گسترده پیش از استفاده عمومی ضروری است.
موضوع مهم دیگر، مسئولیت حقوقی است. اگر خودرویی بدون فرمان دچار حادثه شود، مشخص کردن مسئولیت میان مالک خودرو، سازنده، سامانه خودران و شرکت ارائه‌دهنده خدمات می‌تواند پیچیده باشد. به همین دلیل، قوانین مربوط به خودروهای کاملاً خودران باید هم‌زمان با پیشرفت فناوری توسعه پیدا کنند تا برای شرایط مختلف چارچوب مشخصی وجود داشته باشد.
با وجود این چالش‌ها، حذف فرمان می‌تواند یکی از نشانه‌های تغییر بزرگ‌تر در صنعت حمل‌ونقل باشد؛ تغییری که در آن خودرو از وسیله‌ای که انسان آن را هدایت می‌کند، به سامانه‌ای تبدیل می‌شود که خودش تصمیم‌های مربوط به حرکت را اجرا می‌کند. در این مدل، ارزش خودرو فقط به قدرت موتور یا امکانات رفاهی آن محدود نخواهد بود و نرم‌افزار و توانایی تصمیم‌گیری نیز اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند.
با این حال، قرار نیست خودروهای دارای فرمان یک‌شبه از خیابان‌ها ناپدید شوند. احتمالاً برای سال‌ها خودروهای معمولی، مدل‌های نیمه‌خودران و خودروهای کاملاً خودران در کنار یکدیگر مورد استفاده قرار خواهند گرفت. اما اگر فناوری خودران بتواند ایمنی و اعتماد لازم را به دست آورد، ممکن است روزی فرمان دیگر یکی از اجزای ضروری خودرو نباشد؛ و رسیدن به مقصد بدون اینکه حتی یک‌بار دست به فرمان زده باشید، به بخشی عادی از زندگی روزمره تبدیل شود.