پشت پرده سوپرمارکتها؛ ۱۰ ترفند صنعت غذا برای جلب اعتماد مصرفکنندگان
از «کمچرب» تا «طبیعی»؛ چگونه بستهبندیها روی انتخاب ما تأثیر میگذارند؟
به گزارش گروه اجتماعی چندثانیه آنلاین: هر روز میلیونها نفر در فروشگاهها میان صدها محصول مختلف انتخاب میکنند؛ انتخابهایی که اغلب نه بر اساس بررسی دقیق ترکیبات، بلکه تحت تأثیر رنگ بستهبندی، تصاویر جذاب و کلمات تبلیغاتی روی محصولات انجام میشود.
عبارتهایی مانند «طبیعی»، «ارگانیک»، «بدون چربی»، «غنیشده با ویتامین» یا «کمقند» تصویری از یک محصول سالم در ذهن مصرفکننده ایجاد میکنند؛ اما پشت این واژههای جذاب، گاهی تکنیکهای بازاریابی پیچیدهای وجود دارد که هدف اصلی آنها افزایش فروش است.
بررسی برچسبهای غذایی نشان میدهد که شناخت جزئیات محصولات، یکی از مهمترین راهها برای جلوگیری از انتخابهای اشتباه در خرید روزانه است.
۱- ترفند «کمچرب»؛ حذف چربی، افزایش مواد جایگزین
یکی از رایجترین روشهای تبلیغاتی صنعت غذا، معرفی محصولات کمچرب است. بسیاری از مصرفکنندگان تصور میکنند کاهش چربی بهطور خودکار به معنای سالمتر شدن محصول است.
اما در برخی محصولات، حذف چربی باعث کاهش طعم و تغییر بافت میشود. تولیدکنندگان برای جبران این تغییر ممکن است از مواد دیگری مانند شکر، نشاسته یا افزودنیهای طعمدهنده استفاده کنند.
به همین دلیل، عبارت «کمچرب» بهتنهایی معیار کافی برای سالم بودن یک محصول نیست و بررسی میزان قند و ترکیبات آن اهمیت زیادی دارد.
۲- پشت پرده عبارت «صفر درصد چربی ترانس»
در سالهای اخیر بسیاری از محصولات با عبارت «بدون چربی ترانس» یا «۰ گرم چربی ترانس» عرضه شدهاند.
اما مصرفکنندگان باید بدانند که بررسی سلامت یک محصول فقط با یک عدد روی بستهبندی امکانپذیر نیست. در برخی قوانین غذایی، مقدار بسیار کم چربی ترانس در هر سهم میتواند روی برچسب بهصورت صفر درج شود.
متخصصان تغذیه توصیه میکنند علاوه بر جدول ارزش غذایی، بخش ترکیبات محصول نیز بررسی شود و عباراتی مانند «روغن هیدروژنه» یا «روغن نیمههیدروژنه» مورد توجه قرار گیرد.
۳- شکر؛ مادهای که با نامهای مختلف پنهان میشود
یکی از روشهای رایج در صنعت غذا، استفاده از نامهای متفاوت برای انواع شیرینکنندههاست.
شکر ممکن است در ترکیبات یک محصول با نامهایی مانند:
- فروکتوز
- گلوکز
- شربت ذرت
- مالتودکسترین
- ملاس
- دکستروز
دیده شود.
به همین دلیل، تنها جستوجوی کلمه «شکر» روی بستهبندی کافی نیست و باید کل فهرست مواد تشکیلدهنده بررسی شود.
۴- «طبیعی» همیشه به معنای سالم نیست
واژههایی مانند «طبیعی» و «ارگانیک» تأثیر زیادی بر تصمیم خرید دارند. بسیاری از افراد تصور میکنند محصولی که چنین برچسبی دارد، حتماً انتخاب سالمتری است.
در حالی که یک محصول میتواند دارای مواد اولیه طبیعی باشد اما همچنان مقدار زیادی قند، نمک، کالری یا مواد افزودنی داشته باشد.
کارشناسان توصیه میکنند مصرفکنندگان به جای تمرکز روی یک کلمه تبلیغاتی، کل ترکیبات محصول را بررسی کنند.
۵- رنگهای جذاب؛ تکنیکی برای افزایش فروش
رنگهای روشن و جذاب در بسیاری از خوراکیها، نوشیدنیها و تنقلات بهویژه محصولات کودکان استفاده میشود.
برخی رنگهای مصنوعی مانند Red 40 و Yellow 5 در سالهای اخیر مورد توجه پژوهشگران و نهادهای نظارتی قرار گرفتهاند و درباره تأثیر احتمالی آنها بر رفتار برخی کودکان بحثهایی مطرح شده است.
۶- بازی با اندازه سهم؛ کالری واقعی گاهی بیشتر از تصور ماست
یکی از روشهای رایج در بستهبندی محصولات غذایی، اعلام اطلاعات تغذیهای بر اساس یک سهم کوچک است.
برای مثال، ممکن است میزان کالری یک بسته خوراکی بر اساس ۳۰ گرم اعلام شود؛ در حالی که مصرفکننده ممکن است کل بسته را در یک وعده مصرف کند.
در نتیجه، میزان واقعی دریافت کالری میتواند چند برابر عددی باشد که روی بسته دیده میشود.
۷- «غنیشده با ویتامین»؛ یک پیام تبلیغاتی قدرتمند
افزودن ویتامین یا مواد معدنی به برخی محصولات، یکی از روشهای ایجاد تصویر سالمتر برای آنهاست.
اما وجود یک ماده مفید در محصول، به معنی سالم بودن کامل آن نیست. یک خوراکی ممکن است ویتامین داشته باشد اما همچنان مقدار زیادی قند یا مواد افزودنی داشته باشد.
۸- طراحی فروشگاهها؛ انتخاب ما همیشه کاملاً تصادفی نیست
چیدمان قفسههای فروشگاهها بر اساس رفتار مصرفکنندگان طراحی میشود.
محصولاتی که بیشتر دیده میشوند، معمولاً احتمال خرید بیشتری دارند. جایگاه قرارگیری کالا، رنگ بستهبندی و حتی ارتفاع قرار گرفتن محصول روی قفسه میتواند بر تصمیم خرید تأثیر بگذارد.
۹- تصاویر روی بستهبندی؛ فاصله میان تبلیغ و واقعیت
تصاویر میوههای تازه، غلات سالم یا سبزیجات روی بستهبندیها میتوانند تصور یک محصول سالم را ایجاد کنند.
اما تصویر روی بسته، جایگزین اطلاعات واقعی محصول نیست. ترکیبات، میزان قند، نمک و چربی باید معیار اصلی انتخاب باشند.
۱۰- راهکارهای خرید هوشمندانه در فروشگاهها
برای انتخاب بهتر محصولات غذایی، متخصصان توصیه میکنند:
۱. فهرست ترکیبات را بخوانید:
محصولاتی با ترکیبات سادهتر معمولاً انتخاب قابلاعتمادتری هستند.
۲. به اولین مواد تشکیلدهنده توجه کنید:
مواد اولیه به ترتیب مقدار نوشته میشوند؛ بنابراین اولین موارد اهمیت زیادی دارند.
۳. فقط به تبلیغات روی بسته اعتماد نکنید:
عبارتهایی مانند «طبیعی»، «کمچرب» یا «غنیشده» بهتنهایی تضمینکننده سلامت نیستند.
۴. جدول ارزش غذایی را بررسی کنید:
میزان قند، نمک، چربی اشباع و کالری واقعی را ببینید.
صنعت غذا با استفاده از طراحی بستهبندی، انتخاب واژههای تبلیغاتی و تکنیکهای بازاریابی تلاش میکند توجه مصرفکنندگان را جلب کند.
شناخت این روشها به معنای حذف همه محصولات صنعتی نیست؛ بلکه به معنای داشتن قدرت انتخاب آگاهانهتر است.
در خریدهای روزانه، چند ثانیه بررسی برچسب محصول میتواند تفاوت بزرگی در انتخابهای غذایی ایجاد کند.