رشد خرید قسطی برای کالاهای روزمره؛ از موبایل تا مواد غذایی

نگار صالحی در چندثانیه آنلاین نوشت: تا همین چند سال پیش، خرید قسطی بیشتر برای خانه، خودرو، لوازم خانگی یا موبایل بود؛ کالاهایی که به دلیل قیمت بالا، پرداخت یکجای آنها برای بسیاری از خانواده‌ها امکان‌پذیر نبود. اما امروز شرایط به‌گونه‌ای تغییر کرده که خرید قسطی آرام‌آرام به بخش دیگری از زندگی مردم راه پیدا کرده؛ به سبد کالاهای روزمره و نیازهای اولیه.

این اتفاق فقط یک تغییر در روش خرید نیست، بلکه نشانه‌ای از فشاری است که در سال‌های اخیر بر معیشت خانوارها وارد شده است. خانواده‌هایی که زمانی برای خرید یک کالای بزرگ برنامه‌ریزی مالی می‌کردند، حالا برای تأمین بخشی از هزینه‌های معمول زندگی نیز ناچار به استفاده از اعتبار و خرید اقساطی شده‌اند.

افزایش مداوم قیمت‌ها باعث شده بسیاری از مردم پیش از رسیدن به نیمه ماه، نگران هزینه‌های باقی‌مانده باشند. حقوق‌ها و درآمدها در بسیاری از موارد با سرعت رشد هزینه‌های زندگی همگام نشده و همین مسئله، مدیریت اقتصاد خانوار را به چالشی روزانه تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، خرید قسطی برای برخی خانواده‌ها دیگر یک انتخاب نیست؛ راهی برای دوام آوردن است.

شاید در ظاهر، گسترش خریدهای اعتباری و اقساطی نشانه توسعه ابزارهای مالی باشد، اما واقعیت زندگی مردم روایت دیگری دارد. وقتی اقلامی که تا دیروز با یک خرید ساده تهیه می‌شدند، امروز نیازمند پرداخت‌های چندمرحله‌ای هستند، باید از خود پرسید چه بر سر قدرت خرید خانوارها آمده است.

در سال‌های گذشته بسیاری از خانواده‌ها برای کنترل هزینه‌ها، سفر را از برنامه‌های خود حذف کردند. بعد نوبت به تفریحات، خرید پوشاک، لوازم فرهنگی و بسیاری از هزینه‌های غیرضروری رسید. اما حالا نگرانی از آنجاست که فشار اقتصادی از مرز حذف تفریحات گذشته و به تأمین نیازهای اساسی نزدیک شده است؛ جایی که دیگر صحبت از چشم‌پوشی از خواسته‌ها نیست، بلکه بحث بر سر تأمین ضروری‌ترین نیازهای زندگی است.

شاید آگهی‌های فروش اقساطی کالاهای مصرفی برای برخی عجیب یا حتی طنزآمیز به نظر برسد، اما برای بخش قابل توجهی از جامعه، این آگهی‌ها بازتاب واقعیتی تلخ هستند؛ واقعیت خانواده‌هایی که هر روز با حساب‌وکتاب دقیق، حذف برخی خریدها و نگرانی از هزینه‌های فردا زندگی می‌کنند.

پشت آمارها و گزارش‌های اقتصادی، میلیون‌ها خانواده قرار دارند که تلاش می‌کنند سطح زندگی خود را حفظ کنند. خانواده‌هایی که نه به دنبال رفاه بیشتر، بلکه در تلاش برای حفظ حداقل‌های زندگی هستند. برای آنها خرید قسطی یک امتیاز ویژه نیست؛ راهی برای عبور از روزهایی است که هزینه‌های زندگی با سرعتی بیشتر از توان درآمدها افزایش پیدا کرده است.

رشد خرید قسطی مواد غذایی و کالاهای ضروری، بیش از آنکه یک روند اقتصادی باشد، هشداری اجتماعی است؛ هشداری درباره فشاری که آرام‌آرام به لایه‌های مختلف جامعه رسوخ کرده و سبک زندگی مردم را تغییر داده است. وقتی تأمین نیازهای روزمره به بدهی‌های ماه‌های آینده گره می‌خورد، نمی‌توان این اتفاق را صرفاً یک تغییر در شیوه پرداخت دانست؛ این موضوع روایتی از دشوارتر شدن زندگی برای مردمی است که سال‌هاست بار اصلی تورم و گرانی را بر دوش می‌کشند.