آیا جنگ واقعاً تمام شد؟
ترامپ با اعلام اینکه جنگ با ایران «عملاً پایان یافته»، احتمال حمله دوباره را در شرایط فعلی کم دانست و از پیشرفت تلاش‌های دیپلماتیک، به‌ویژه میانجی‌گری قطر، سخن گفت. با این حال، تأکید کرد ارتش آمریکا برای ازسرگیری عملیات آماده است. ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی فعلاً جایگزین حملات گسترده شده است. شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای و هزینه‌های سیاسی جنگ نیز از عوامل مؤثر بر تمایل واشنگتن به کاهش تنش ارزیابی می‌شود.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با اعلام اینکه جنگ با ایران «عملاً پایان یافته»، احتمال تشدید دوباره عملیات نظامی علیه تهران را کم‌اهمیت جلوه داد. او مدعی شد اسرائیل و متحدان آمریکا در منطقه در برابر تهدیدهای ایران به‌خوبی محافظت شده‌اند و در شرایط فعلی نیازی به گسترش حملات وجود ندارد؛ هرچند هم‌زمان تأکید کرد نیروهای آمریکایی برای ازسرگیری عملیات نظامی آماده هستند.
به نقل از روزنامه گاردین، ترامپ این اظهارات را در نشست خبری کاخ سفید مطرح کرد؛ نشستی که پس از دیدار او با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر برگزار شد. قطر و دیگر کشورهای عربی خلیج فارس در روزهای اخیر تلاش کرده‌اند واشنگتن را از بازگشت به جنگ با ایران منصرف کنند. رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «در حال حاضر، اقدام نظامی چندان ضروری به نظر نمی‌رسد؛ اما ما کاملاً آماده و مجهز هستیم و به هر دلیلی که پیش بیاید، می‌توانیم وارد عمل شویم.» او همچنین از افزایش تحرکات دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیری‌ها سخن گفت و تاکید کرد: «ما شاهد حرکت مثبتی به سوی پایان این مناقشه هستیم. فکر می‌کنم این جنگ نسبتاً به‌زودی پایان خواهد یافت.»
دیپلماسی قطر برای جلوگیری از بازگشت جنگ
اظهارات ترامپ پس از گفت‌وگو با نخست‌وزیر قطر در دفتر بیضی کاخ سفید مطرح شد. دوحه در کنار دیگر پایتخت‌های عربی منطقه تلاش کرده است با استفاده از روابط خود با دولت آمریکا، مسیر دیپلماسی را باز نگه دارد و مانع از آغاز دور تازه‌ای از حملات شود. ترامپ پیش‌تر نیز در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرده بود رهبران قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و کویت ادامه وضعیت موجود را به ازسرگیری جنگ ترجیح می‌دهند.
او وضعیت فعلی را با عنوان «بزرگ‌ترین محاصره دریایی تاریخ» توصیف کرد و گفت کشورهای منطقه خواهان حفظ همین شرایط هستند؛ وضعیتی که به معنای ادامه فشار دریایی و اقتصادی بر ایران بدون ورود فوری به مرحله تازه‌ای از عملیات نظامی است. با این حال، موضع ترامپ نشان نمی‌دهد که واشنگتن از ابزار نظامی صرف‌نظر کرده است. او بار دیگر تأکید کرد اگر شرایط تغییر کند، آمریکا آماده است عملیات نظامی تمام‌عیاری را علیه ایران از سر بگیرد.
شکست جمهوری‌خواهان و هزینه سیاسی جنگ
اظهارات تازه رئیس‌جمهور آمریکا در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ ایران به یکی از موضوعات مهم ارزیابی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل شده است. جمهوری‌خواهان در این انتخابات شکستی تاریخی متحمل شدند و کنترل هر دو مجلس کنگره را از دست دادند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور نیز اندکی پس از اعلام نتایج، جنگ با ایران را یکی از دلایل اصلی این ناکامی انتخاباتی دانست.
پیش از برگزاری انتخابات، آمریکا به انتقال نیروهای نظامی بیشتری به خاورمیانه ادامه داده بود. همین تحرکات گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال ازسرگیری حملات پس از پایان رأی‌گیری ایجاد کرده بود؛ برخی ناظران احتمال می‌دادند دولت ترامپ برای جلوگیری از واکنش منفی رأی‌دهندگان، تصمیم درباره تشدید جنگ را تا پس از انتخابات به تعویق انداخته باشد. با وجود شکست جمهوری‌خواهان، ترامپ اکنون تلاش می‌کند تصویری از حرکت به سوی پایان جنگ ارائه دهد؛ رویکردی که می‌تواند به کاهش فشار سیاسی و اقتصادی ناشی از ادامه درگیری‌ها کمک کند.
پایان جنگ یا تغییر شکل تقابل؟
مجموع اظهارات ترامپ نشان می‌دهد دولت آمریکا فعلاً تمایلی به تشدید فوری عملیات نظامی ندارد و ادامه فشار دریایی و اقتصادی را در کنار تلاش‌های دیپلماتیک ترجیح می‌دهد. با این حال، حفظ آمادگی نظامی و تأکید بر امکان بازگشت به حملات گسترده، نشان می‌دهد گزینه جنگ همچنان روی میز واشنگتن قرار دارد.
بنابراین، تعبیر «پایان عملی جنگ» را نمی‌توان معادل پایان رسمی درگیری‌ها یا دستیابی به توافق صلح دانست. تا زمانی که اختلاف‌های اصلی درباره برنامه هسته‌ای ایران و ترتیبات امنیتی منطقه حل‌وفصل نشود، احتمال تبدیل تقابل نظامی به مرحله‌ای از فشار اقتصادی و تهدید مستمر همچنان وجود دارد.