معنای واقعی خروج امارات از اوپک

فارن پالیسی نوشت:

خروج امارات متحده عربی از اوپک در اول ماه می، واکنشی لحظه‌ای به یک اختلاف ساده نیست، بلکه حاصل همگرایی سه نیروی بنیادین است: جنگ علیه ایران، رقابتی که سال‌ها با عربستان سعودی بر سر کنترل بازار نفت در حال گسترش بوده، و بازآرایی استراتژیک با واشنگتن که بیش از یک دهه طراحی شده است.

امارات دیگر اوپک را در خدمت منافع خود نمی‌بیند و تصمیم گرفته به جای تابعیت از سهمیه‌های جمعی، به عنوان یک بازیگر مستقل عمل کند. این تصمیم، پیام‌آور پایان پیمان قدیمی خلیج فارس است که بر پایه نهادهای مشترک و منافع یکپارچه استوار بود.

جنگ علیه ایران، امارات را به طور ناخواسته به خط مقدم کشانده است. حملات ایران به تاسیسات فجیره، بندر جبل علی و آسمان دبی نشان داد که ابوظبی در این درگیری تا حد زیادی تنهاست.

انور قرقاش، مشاور رئیس‌جمهور امارات به صراحت گفت پاسخ سیاسی و نظامی شرکای شورای همکاری خلیج فارس از نظر تاریخی ضعیف‌ترین بوده است.

در نتیجه، امارات که سال‌ها در گسترش ظرفیت تولید مازاد سرمایه‌ گذاری کرده، حالا خود را در شرایطی می‌بیند که تنگه هرمز عملا بسته شده و عرضه نفت اوپک ۲۷ درصد سقوط کرده است. ماندن در اوپک به معنای تابع کردن این دارایی ارزشمند به چارچوبی بود که دیگر توانایی نمایندگی منافع ابوظبی را ندارد.

در پس‌ زمینه، رقابتی دیرینه با ریاض خودنمایی می‌کند. عربستان برای تامین مالی چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود به نفت ۸۰ دلاری نیاز دارد، اما امارات با اقتصادی بسیار متنوع‌تر (دبی به عنوان مرکز جهانی مالی و لجستیک) خواهان حداکثر حجم تولید است، نه مدیریت قیمت.

این دو مدل اقتصادی متفاوت از سال ۲۰۱۶ باعث اصطکاک شده است. امارات در سال ۲۰۲۱ با رد تمدید تولید، سهمیه پایه خود را به ۳.۶۵ میلیون بشکه رساند، اما این سازش اختلاف را حل نکرد. حالا وزیر انرژی امارات تایید کرده که پیش از اعلام خروج، حتی با ریاض مشورت نکرده؛ ریاض از طریق بیانیه مطبوعاتی از تصمیم مطلع شد.

واشنگتن از این خروج استقبال کرده و عملا به امارات پوشش دیپلماتیک داده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا روزها پیش از اعلام اوپک از خط تبادل ارز اضطراری برای ابوظبی حمایت کرد.

ترامپ که همیشه اوپک را به بهره‌کشی از حمایت نظامی آمریکا متهم می‌کرد، اکنون تمایل دارد نفت بیشتری با قیمت پایین‌تر وارد بازار شود. همسویی منافع واشنگتن و ابوظبی تصادفی نیست؛ سال‌هاست که ابوظبی با عادی‌سازی روابط با اسرائیل (توافقات ابراهیم) و شراکت دفاعی با آمریکا، خود را به عنوان متحدی غیرقابل جایگزین در خلیج فارس موقعیت‌دهی کرده است.

امارات همزمان با مهارت از کارت چین هم استفاده می‌کند. سفر ولیعهد ابوظبی به پکن و ایده قیمت‌ گذاری نفت به یوان، سیگنالی به واشنگتن است که شراکت ابوظبی را نباید بدیهی فرض کرد.

اما این یک تغییر جهت ژئوپلیتیک نیست؛ صندوق‌های ثروت ملی امارات هنوز عمدتا به سمت دارایی‌های آمریکایی و اروپایی گرایش دارند. چین اهرمی است برای گرفتن شرایط بهتر از آمریکا.