بلومبرگ: ایران با کاهش تولید و ذخیره شناور، محاصره نفتی آمریکا را تاب میآورد
حدود ۱۸ نفتکش با ظرفیت ۳۵ میلیون بشکه در منطقه مستقر هستند.
در حالی که محاصره دریایی آمریکا در تنگه هرمز صادرات نفت ایران را به شدت کاهش داده و مخازن ذخیره را به سرعت پر میکند، تهران با تکیه بر دههها تجربه در شرایط مشابه، به جای انتظار برای پر شدن کامل تانکرها، به طور پیشگیرانه تولید نفت خام را کاهش داده است. مقامات ایرانی میگویند مهندسان پس از سالها تحریم و تعطیلی، یاد گرفتهاند چاهها را بدون آسیب دائمی از کار بیندازند و سریعا دوباره راهاندازی کنند. حمید حسینی، سخنگوی انجمن صادرکنندگان نفت ایران تاکید کرده: «ما تخصص و تجربه کافی داریم. نگران نیستیم.»
تفاوت کلیدی با تحریمهای گذشته این است که ناوگان سایه ایران دیگر نمیتواند نفت را مخفیانه به چین منتقل کند، چون آمریکا به طور فیزیکی آبهای اطراف تنگه را مسدود و دهها میلیون بشکه نفت را در دریا سرگردان کرده است. اما ایران با استفاده از ذخیره شناور (نفتکشهای عظیم در اطراف جزیره خارگ) و انتقال زمینی به کشورهای همسایه (ترکیه، پاکستان، افغانستان و ازبکستان) به دنبال خرید زمان است. حدود ۱۸ نفتکش با ظرفیت ۳۵ میلیون بشکه در منطقه مستقر هستند.
کارشناسان غربی معتقدند ایران ممکن است تنها حدود یک ماه تا پر شدن کامل مخازن فرصت داشته باشد، اما تهران با تکیه بر اقتصاد مقاومتی و تجربه جنگهای تحریمی، در تلاش است از درد اقتصادی آمریکا که از قیمت بالای نفت ناشی میشود، پیشی بگیرد. برت اریکسون، مشاور ریسک هشدار میدهد: «واشنگتن فرض میکند ایران بیحرکت مینشیند و فرو میپاشد، اما این سوءتفاهمی از نحوه رفتار حکومتها در جنگ اقتصادی است: آنها تسلیم نمیشوند، تطابق مییابند.»
با وجود کاهش احتمالی تا ۳۰ درصد تولید و آسیب به صنایعی مانند فولاد و پلاستیک که تورم را تشدید کرده، ایران اهرمهای متعددی برای ادامه جریان نفت دارد: ذخیره شناور، انتقال کشتی به کشتی، نفتکشهای قدیمی و مسیرهای زمینی. کلیر جانگمن از وورتکسا میگوید: «این اجازه میدهد جریان در کوتاه مدت حتی تحت اجرای سختگیرانهتر ادامه یابد. ما این را یک سیستم محدود اما فعال مینامیم، نه اختلال کامل.»
در نهایت، بنبست کنونی به یک مسابقه فرسایشی تبدیل شده: آمریکا روی فروپاشی اقتصادی ایران شرط بسته، اما تهران با انعطاف پذیری تاریخی و الگوی کاهش پیشگیرانه تولید سعی در طولانی کردن مقاومت دارد. ترامپ پیش بینی کرده بود زیرساخت نفتی ایران ظرف سه روز منفجر میکند، اما این ضربالاجل بدون نتیجه گذشت. ایران نشان داده که در مدیریت بحرانهای مشابه، از تحریمهای ۲۰۱۸ تاکنون، توانسته تولید خود را پس از دورههای اختلال دوباره افزایش دهد. سوال کلیدی این است: آیا واشنگتن حوصله کافی برای انتظار دارد؟