گمانهزنیها درباره بسته پیشنهادی ایران در آستانه دور سوم مذاکرات
در حالی که شمارش معکوس برای برگزاری دور تازه مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو آغاز شده، نگاهها به بسته پیشنهادی تهران دوخته شده است؛ بستهای که گفته میشود با محوریت حفظ حق غنیسازی و در عین حال ارائه برخی امتیازات فنی، میتواند مسیر گفتوگوها را از بنبست فعلی خارج کرده و زمینه رسیدن به توافقی جدید را فراهم کند.
با تعیین زمان دور تازه مذاکرات میان ایران و آمریکا، فضای رسانهای بار دیگر شاهد افزایش گمانهزنیها درباره محتوای بسته پیشنهادی تهران است. گفته میشود این بسته با هدف کاهش شکافهای موجود و نزدیک کردن مواضع دو طرف تدوین شده است.
به گزارش فرارو، پس از پایان دور دوم گفتوگوها در ژنو، مشخص شد اختلافهایی در برداشتها و مطالبات دو طرف همچنان پابرجاست. اکنون منابع خبری از تهیه یک بسته پیشنهادی از سوی ایران برای تسهیل مسیر توافق خبر داهاند. با نزدیک شدن به نشست روز پنجشنبه، توجهها به جزئیات احتمالی این بسته معطوف شده است.
عراقچی: در حال تنظیم عناصر توافق هستیم
عباس عراقچی، در گفتوگو با سیبیاس اعلام کرد که پیشنویس توافق احتمالی هنوز در حال تدوین است و تلاش میشود عناصری در آن گنجانده شود که نگرانیها و منافع هر دو طرف را در نظر بگیرد.
وی پیشتر نیز گفته بود که قصد دارد طی روزهای آینده پیشنویس توافق را پس از تأیید مقامات عالی کشور، به استیو ویتکاف تحویل دهد. عراقچی رسیدن به توافقی سریع را «کاملاً ممکن» میدانست.
مهلت ۴۸ساعته و سفر لاریجانی به مسقط
همزمان با این اظهارات، آکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که اگر تهران ظرف ۴۸ ساعت جزئیات بسته پیشنهادی خود را ارائه کند، واشینگتن آماده برگزاری دور جدیدی از مذاکرات خواهد بود.
در این میان، خبر سفر اعلامنشده علی لاریجانی به مسقط نیز بر گمانهزنیها افزوده است. برخی تحلیلگران این سفر را مرتبط با تحویل بسته پیشنهادی ایران دانستهاند؛ هرچند اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه از چنین هدفی ابراز بیاطلاعی کرده است.
گمانهزنیها در خصوص محتوای بسته پیشنهادی
درباره محتوای بسته پیشنهادی، رسانههای غربی سناریوهایی را مطرح کردهاند. نیویورک تایمز مدعی شده پیشنهادی در حال بررسی است که بر اساس آن، ایران بتواند برنامهای «بهشدت محدود» برای غنیسازی اورانیوم، صرفاً با اهداف پزشکی و درمانی را حفظ کند. گفته میشود این پیشنهاد از سوی رافائل گروسی، مطرح شده است.
از سوی دیگر، خبرگزاری رویترز گزارش داده ایران آمادگی دارد در ازای لغو تحریمها و به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی، امتیازاتی در برنامه هستهای خود ارائه کند. به نوشته این رسانه، سناریوهایی چون ارسال بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا به خارج از کشور، رقیقسازی مابقی و مشارکت در کنسرسیوم غنیسازی منطقهای در حال بررسی است.
این در شرایطی است که عراقچی نیز در گفتوگوی اخیر خود بار دیگر تأکید کرده است که «غنیسازی اورانیوم حق ماست و ما حق داریم از انرژی صلحآمیز برخوردار باشیم.»
با کنار هم گذاشتن اظهارات رسمی تهران و گزارشهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی، به نظر میرسد محور اصلی بسته پیشنهادی ایران بر حفظ اصل حق غنیسازی – ولو در قالبی محدود و با کاربری مشخص – استوار باشد؛ موضوعی که میتواند به نقطه تمرکز مذاکرات پنجشنبه در ژنو بدل شود.