دیپلمات‌ها پشت میز، نظامیان دست‌به‌ماشه؛ چک تهران تا ۱۲ آبان نقد می‌شود؟
حل همه اختلافات ضروری نیست؛ تفاهم بر سر گام‌های متقابل یا چارچوب آغاز مذاکرات نیز گره‌گشاست، اگر تهران امتیازی واقعی دریافت کند. خبر مذاکرات می‌تواند قیمت نفت را کاهش دهد و برای ترامپ دستاورد انتخاباتی بسازد.
آرمان ایرانی در چندثانیه آنلاین نوشت:
سه روز مانده به انتخابات آمریکا، نامه غیرمنتظره ونس به محسن رضایی با پیشنهاد مذاکره فوری و مستقیم در سطح عالی، شتاب دیپلماسی را آشکار کرد. میانجی‌های قطری دیروز بیش از ۱۲ ساعت در تهران مذاکره کردند؛ امروز گفت‌وگوها به دوحه منتقل و هیأتی ایرانی نیز راهی قطر شد. هم‌زمان، خبر دیدار کم‌سابقه رئیس ستاد کل و فرماندهان ارتش و سپاه با فرمانده کل قوا منتشر شد.
دو طرف در حالی مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته‌اند که برای احتمال شکست آن نیز آماده می‌شوند.
تغییر ریل در دقیقه نود
ونس، ویتکاف و کوشنر با میانجیگری قطر، برای نتیجه‌ای فوری تلاش می‌کنند. عراقچی ۳ مهر گفته بود بهتر است توافق پیش از انتخابات آمریکا حاصل شود؛ امروز، ۹ آبان، از پیشنهاد اجرای دو‌روزه طرح ایران خبر داد، اما تصمیم درباره مستقیم یا غیرمستقیم‌بودن مذاکرات را به پذیرش شروط پیشین تهران، لغو تحریم‌های پس از تفاهم اسلام‌آباد و کاهش نیروهای آمریکایی در منطقه موکول کرد.
هنوز دیداری با آمریکایی‌ها برنامه‌ریزی نشده است. اشتراک تهران و واشنگتن در درک اهمیت فرصت پیش از انتخابات ۱۲ آبان، احتمال انعطاف بر سر زمان‌بندی و ترتیب تعهدات متقابل را افزایش می‌دهد؛ بی‌آنکه مستلزم عقب‌نشینی از شروط اساسی طرفین باشد.
حل همه اختلافات ضروری نیست؛ تفاهم بر سر گام‌های متقابل یا چارچوب آغاز مذاکرات نیز گره‌گشاست، اگر تهران امتیازی واقعی دریافت کند. خبر مذاکرات می‌تواند قیمت نفت را کاهش دهد و برای ترامپ دستاورد انتخاباتی بسازد.
ارزش امروز، قیمت فردا
نیاز انتخاباتی ترامپ به برگ‌های تهران ارزش افزوده داده است. اختلال انرژی پس از انتخابات هم هزینه دارد؛ اما دیگر با همان فوریت به رأی علیه جمهوری‌خواهان تبدیل نمی‌شود.
مذاکرات جاری شاید آخرین فرصت طلایی تهران برای نقدکردن برگ‌های برنده‌ای باشد که پس از انتخابات آمریکا، بخش مهمی از ارزش سیاسی و چانه‌زنی خود را از دست خواهند داد.
تهران اکنون می‌تواند بر سر مبلغ و تضمین وصول چک واشنگتن چانه بزند؛ پس از ۱۲ آبان، همین وعده شاید چکی بلامحل شود.
شرط‌بندی روی شکست
تعویق مذاکرات، پیروزی دیپلماتیک ترامپ را عقب می‌اندازد؛ اما شکست جمهوری‌خواهان تضمین‌کننده امتیاز بیشتر برای ایران نیست. پیروزی دموکرات‌ها نیز فوراً اختیار نظامی ترامپ را محدود نمی‌کند؛ کنگره جدید ۱۳ دی مستقر می‌شود.
ناکامی مذاکرات، فارغ از علت واقعی آن، می‌تواند پس از انتخابات دستاویز متهم‌کردن تهران به بستن راه دیپلماسی و توجیه جنگی گسترده شود. ترامپ درباره شکست احتمالی حزبش گفته بود «خیلی عصبانی‌تر» خواهد شد و «کار را یکسره» خواهد کرد.
اکسیوس نیز از قول مقام آمریکایی احتمال افزایش تمایل او به عملیات گسترده پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان را مطرح کرده است.
مسئله اصلی تهران فقط دستیابی به توافق نیست؛ تشخیص زمانی است که برگ‌های برنده ایران بیشترین ارزش را در میز مذاکره دارند. انتخابات ۱۲ آبان می‌تواند نقطه تغییر این ارزش باشد؛ زیرا پس از آن، ترامپ دیگر الزاماً همان نیازها، محدودیت‌ها و محاسبات امروز را نخواهد داشت.
نقدکردن، نه واگذارکردن
نقدکردن برگ برنده به معنای توافق به هر قیمت نیست. تهران زمانی از این فرصت سود می‌برد که واشنگتن بخش عمده شروط اساسی ایران را بپذیرد: رفع محاصره، گشایش اقتصادی، دسترسی به منابع مالی و تضمین‌های امنیتی و اجرایی معتبر. صرف آغاز مذاکرات بدون امتیاز واقعی، نقدکردن این برگ‌ها نیست.
تهران باید میان استفاده از نیاز انتخاباتی ترامپ و انتظار برای شکست جمهوری‌خواهان انتخاب کند. خطر انتخاب دوم فقط کاهش ارزش برگ‌های برنده نیست؛ ممکن است هزینه استفاده از آن‌ها نیز افزایش یابد.
امروز تهران می‌تواند در برابر مهار تنش از واشنگتن امتیاز بگیرد؛ پس از انتخابات، شاید ناگزیر شود مطالبات ترامپ برای توقف جنگی گسترده را بررسی کند.