رسانه ملی میان واقعیت جامعه و سیاست رسمی حجاب گیر کرده است
صداوسیما در موضوع حجاب زنان در دوگانه «نمایش همبستگی» و «سیاستگذاری هویتی» گرفتار شده است.
روزنامه اعتماد نوشت: صداوسیما در موضوع حجاب زنان در دوگانه «نمایش همبستگی» و «سیاستگذاری هویتی» گرفتار شده است؛ دوگانهای که در آن، جریان مسلط بر صداوسیما نه میتواند منکر بخش بزرگی از زنان با حجابی که در چارچوب فکری این گروه نمیگنجد، باشد و نه انعطافی برای پذیرش آنها دارد.
اظهارات اخیر محمد منان رییسی درباره «آلرژی دوربین صداوسیما به بانوان چادری» بار دیگر یک تناقض قدیمی را به صدر بحثهای رسانهای آورد: چرا رسانه رسمی کشور در مقاطع نمادین و سیاسی مانند ۲۲ بهمن تصویری متکثرتر از زنان ایرانی نمایش میدهد، اما در سایر روزهای سال به یکی از سختگیرانهترین الگوهای بازنمایی حجاب پایبند است؟
واقعیت این است که در حال حاضر پوشش بانوان در سطح جامعه از نظر تنوع، رنگ و میزان حجاب تفاوتهای قابل توجهی با تصویر زنان در قاب تلویزیون دارد و به نظر میرسد در بزنگاههایی همچون انتخابات یا ۲۲ بهمن، مدیران صداوسیما میخواهند فاصله خود با پوشش متعارف زنان در اجتماع امروز ایران را به شکل مقطعی ترمیم کنند؛ اقدامی که نتیجهای ندارد، اما پیامهای روشنی دارد.
سازمان صداوسیما تنها یک رسانه نیست، بلکه بخشی از ساختار حکمرانی فرهنگی است و همین مساله باعث شده عملکرد آن در موضوعاتی مثل پوشش زنان تابع ملاحظات سیاسی، امنیتی و ایدئولوژیک باشد، نه صرفا قواعد حرفهای رسانهای؛ تناقضی که ریشههای آن را باید در تحولات سه دهه اخیر سیاست فرهنگی جستوجو کرد.
در دهههای ۷۰.۸۰ و ۹۰ شکاف میان تجربه واقعی مردم و تصویر رسمی رسانه به تدریج عمیقتر شد؛ جامعه در حال تغییر بود، اما رسانه ملی بر الگوی مهندسی فرهنگی و کنترل تصویر رسمی تاکید داشت و با فروپاشی انحصار روایت تصویر در عصر شبکههای اجتماعی، این شکاف به بحران اعتماد رسانهای تبدیل شد.
رسانه رسمی امروز میان سیاست فرهنگی رسمی و واقعیت اجتماعی گیر کرده است؛ رسانهای که در روز عادی یک نوع پوشش را ناهنجار معرفی میکند، اما در روز سیاسی همان پوشش را نماد مشارکت ملی نشان میدهد، ناخواسته پیام بیثباتی معیارها را منتقل میکند و بزرگترین خطر این سیاست دوگانه، از دست رفتن تهمانده اعتماد عمومی است.