ترس از صدای ناشناخته؛ وقتی تاریکی ذهن را به سمت خطر میبرد
در تاریکی، صداهای معمولی مثل تقتق لولهها، وزش باد یا افتادن یک وسیله میتوانند ترسناکتر به نظر برسند، چون مغز دیگر اطلاعات دیداری کافی برای شناسایی سریع منشأ صدا در اختیار ندارد.
گروه دانش و سلامت چندثانیه آنلاین نوشت:
مغز وقتی با اطلاعات ناقص روبهرو میشود، از تجربههای قبلی، شرایط محیط و انتظارهای فرد کمک میگیرد؛ به همین دلیل ممکن است یک صدای کاملاً بیخطر را در نیمهشب بهعنوان نشانهای از یک خطر احتمالی تفسیر کند.
پژوهشها نشان دادهاند که تاریکی میتواند واکنش افراد به صداهای ناگهانی را افزایش دهد؛ بنابراین همیشه مسئله این نیست که صدا بلندتر یا واضحتر شنیده میشود، بلکه وضعیت آمادهباش مغز و نحوه پردازش محرک نیز تغییر میکند.
وقتی فرد نمیتواند منشأ یک صدا را ببیند، ابهام بیشتر میشود و مغز برای پیدا کردن توضیح، چند احتمال را بررسی میکند؛ در این شرایط ساختارهایی مانند آمیگدال که در پردازش هیجان و نشانههای تهدید نقش دارند، میتوانند در ایجاد واکنش هشداردهنده مؤثر باشند.
از دیدگاه تکاملی، حساسیت به صداهای ناشناخته در تاریکی میتوانسته یک سازوکار محافظتی باشد؛ زیرا برای انسانهای گذشته، نادیده گرفتن یک صدای ناشناخته ممکن بود خطرناکتر از واکنش نشان دادن به صدایی باشد که در نهایت بیضرر از آب درمیآمد.
در واقع، تاریکی گوش انسان را قویتر نمیکند و صدای معمولی را هم خطرناک نمیسازد؛ چیزی که تغییر میکند، تفسیر مغز است. گاهی ترسی که هنگام شنیدن یک صدا در تاریکی احساس میکنیم، بیشتر از آنکه ترس از خود صدا باشد، ترس از ندانستن منشأ آن است.