اقتصاددان ایرانی: بدون عقبنشینی سیاسی، توافقی در کار نیست
اگر ما نتوانیم تفاهم بکنیم، جنگ در پیش است و جنگ هم تخریبهای بسیار گستردهای خواهد داشت.
دکتر محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان:
ما پتانسیلهای اقتصادی بسیار گستردهای داریم، اما در این بحث خاصی که اکنون با آمریکا مطرح است، به نظر من پیشنهاد دادنِ اینکه «ما فلان کالا را از شما میخریم» یا «بیایید در بستر نفت ما سرمایهگذاری کنید»، کارساز نخواهد بود.
آنچه آقای ترامپ سازماندهی میکند، درست برعکسِ انتظارات ماست و او بهدنبال بازگشت سرمایه به داخل آمریکا است.
سرمایهگذاری آمریکاییها در ایران به نظر من عملی نیست. یا مثلاً موضوع خرید هواپیما از آمریکاییها؛ این کار خوب است، اما در مقابل، پول آن را از کجا میخواهیم پرداخت کنیم؟ مگر اینکه بگوییم در مقابل مثلاً ۱۰ سال شما بیایید این چاههای نفت را استخراج کنید که این هم از نظر سیاسی در شرایط فعلی امکانپذیر نیست.
اگر قرار باشد تضمینی عملی شود، باید به رفتار آمریکاییها، بهخصوص در دوره آقای ترامپ، نگاه کنید؛ در اوکراین میگوید معادن باید در اختیار من باشد و در عربستان و امارات میگوید باید پول نقدتان را به آمریکا منتقل و آنجا سرمایهگذاری کنید. ما چه چیزی در مقابل داریم که بدهیم؟ این نوع معاملهها به نظر من خریدار زیادی ندارد.
آمریکاییها علاقهمندند در خاورمیانه نفوذ داشته باشند و معتقدند خلیج فارس باید امن بماند و جریان نفت و گاز بدون مشکل ادامه پیدا کند. اقتصاد آمریکا ۳۰ هزار میلیارد دلار است و منافع خود را در سراسر دنیا تعریف میکند؛ بنابراین اینکه تأکید کنیم آمریکاییها در این منطقه نباشند، عملی نیست.
اگر میخواهیم تفاهم کنیم، باید از مواضع سیاسی عقبنشینی کرد. این آبنباتهای اقتصادی دیگر کار نمیکند. پس از تفاهم سیاسی، اتاقهای بازرگانی میتوانند فعال شوند و بازرگانان آمریکایی را به بازار ایران علاقهمند کنند، اما اینکه اکنون بگوییم چاه نفت میدهیم یا هواپیما میخریم، عملی نخواهد شد.
اگر ما نتوانیم تفاهم بکنیم، جنگ در پیش است و جنگ هم تخریبهای بسیار گستردهای خواهد داشت. هزینه تخریب جنگ خیلی بالاست و مردم اکنون تحت فشار شدید بیکاری و تورم هستند. اگر حاکمیت نخواهد ایران وارد جنگ شود، باید راههایی را انتخاب کند که مانع وقوع آن شود.