شیفت دوم بدون دستمزد؛ بررسی حجم سنگین مسئولیتهای فیزیکی و عاطفی مادران در خانه
یک مادر بهطور متوسط روزانه نزدیک به ۱۴ ساعت صرف انجام مسئولیتهای مختلف میکند؛ رقمی که در طول یک هفته به حدود ۹۸ ساعت میرسد. آماری که بیش از هر چیز، تصویری از حجم بالای کارهایی ارائه میدهد که هر روز انجام میشوند، اما بخش قابلتوجهی از آنها هرگز بهعنوان «کار» شناخته نمیشوند.
به گزارش گروه هنر و زندگی چندثانیه آنلاین: ساعت ۶:۲۳ صبح است؛ زمانی که بسیاری از مردم هنوز در خواب هستند یا تازه روز خود را آغاز میکنند. اما برای بسیاری از مادران، این لحظه یعنی شروع یک روز طولانی؛ روزی که قرار نیست با پایان ساعت اداری تمام شود و معمولاً تا حدود ساعت ۸:۳۱ شب ادامه پیدا میکند.
نتایج یک نظرسنجی نشان میدهد یک مادر بهطور متوسط روزانه نزدیک به ۱۴ ساعت صرف انجام مسئولیتهای مختلف میکند؛ رقمی که در طول یک هفته به حدود ۹۸ ساعت میرسد. آماری که بیش از هر چیز، تصویری از حجم بالای کارهایی ارائه میدهد که هر روز انجام میشوند، اما بخش قابلتوجهی از آنها هرگز بهعنوان «کار» شناخته نمیشوند.
بسیاری از این مسئولیتها پیش از آن آغاز میشوند که سایر اعضای خانواده از خواب بیدار شوند. آماده کردن صبحانه، بیدار کردن فرزندان، آماده کردن لباس و وسایل مدرسه، برنامهریزی برای وعدههای غذایی، رسیدگی به کارهای خانه و هماهنگ کردن برنامههای روزانه، تنها بخشی از وظایفی است که در همان ساعات ابتدایی روز انجام میشود.
با گذشت ساعتها، فهرست مسئولیتها نهتنها کوتاهتر نمیشود، بلکه طولانیتر نیز خواهد شد. خرید مایحتاج خانه، آشپزی، نظافت، شستن لباسها، رسیدگی به تکالیف فرزندان، همراهی آنها در فعالیتهای آموزشی و تفریحی، پاسخ دادن به نیازهای عاطفی اعضای خانواده و مدیریت دهها موضوع کوچک و بزرگی که نبود هر کدام از آنها میتواند نظم زندگی را بر هم بزند، همگی بخشی از این روز طولانی هستند.
اما آنچه معمولاً کمتر دیده میشود، بار ذهنی این مسئولیتهاست؛ کاری که هیچکس آن را در تقویم نمیبیند، اما تقریباً در تمام ساعات روز ادامه دارد. به خاطر سپردن زمان ویزیت پزشک، خرید اقلامی که رو به اتمام هستند، برنامهریزی وعدههای غذایی، هماهنگی برنامه مدرسه، تولدها، جلسات، پرداخت قبوض، پیگیری نیازهای فرزندان و دهها موضوع دیگر، همگی بخشی از مسئولیتهایی هستند که انرژی ذهنی زیادی میطلبند.
برای بسیاری از مادران، این وظایف به مسئولیتهای شغلی نیز اضافه میشود. آنها پس از پایان ساعت کاری در محل کار، وارد مرحله دیگری از فعالیتهای روزانه میشوند؛ مرحلهای که بسیاری آن را «شیفت دوم» مینامند. در این شیفت، خبری از اضافهکاری، مرخصی یا پاداش نیست، اما مسئولیتها همچنان ادامه دارند.
در سالهای اخیر، توجه بیشتری به مفهوم «کار بدون دستمزد در خانه» جلب شده است؛ کارهایی که اگر قرار بود برای انجام آنها نیروی متخصص استخدام شود، هزینه قابلتوجهی به خانوادهها تحمیل میکرد. با این حال، این فعالیتها اغلب بخشی طبیعی از زندگی روزمره تلقی میشوند و کمتر ارزش اقتصادی یا اجتماعی آنها مورد توجه قرار میگیرد.
البته این آمار به معنای آن نیست که همه مادران دقیقاً روزانه ۱۴ ساعت یا هفتهای ۹۸ ساعت کار میکنند. این ارقام بر پایه یک نظرسنجی و برآورد از زمان صرفشده برای مسئولیتهای روزانه تهیه شدهاند و هدف آنها، ارائه تصویری کلی از حجم بالای کارها و مسئولیتهایی است که بسیاری از مادران بهصورت روزانه بر عهده دارند.
نکته مهم این است که مادری تنها به انجام کارهای فیزیکی محدود نمیشود. حمایت عاطفی از فرزندان، ایجاد احساس امنیت، مدیریت بحرانهای روزمره، تصمیمگیریهای مداوم و حفظ تعادل میان نیازهای اعضای خانواده، بخش دیگری از مسئولیتهایی است که معمولاً در هیچ آماری قابل اندازهگیری نیست، اما زمان و انرژی فراوانی میطلبد.
شاید به همین دلیل باشد که بسیاری معتقدند مادری را نمیتوان با تعداد ساعتهای کاری یا فهرست وظایف سنجید. با این حال، همین آمارها نشان میدهد بخش بزرگی از تلاشهای روزانه مادران، فراتر از آن چیزی است که در نگاه اول به چشم میآید؛ تلاشهایی که از نخستین ساعات صبح آغاز میشوند و اغلب تا آخرین لحظات شب ادامه دارند.