ترامپ برای حمله به ایران مجوز کنگره را دارد؟

تحولات و آرایش‌های نظامی در خاورمیانه همچنان ادامه دارد و گمانه‌زنی‌ها درباره آینده خاورمیانه در سایه تهدیدهای ایالات متحده علیه ایران کماکان به قوت خود باقی است. رسانه‌های بین‌المللی طی گزارش‌هایی جداگانه به ماهیت حقوقی اقدام نظامی احتمالی آمریکا علیه ایران به‌ویژه نقش کنگره و سناریوهای پیش رو در این رابطه پرداختند.

فقدان کفایت قانونی

این پژوهشگر در ادامه عنوان کرد: «برای پیشبرد طرح حمله احتمالی علیه ایران، کاخ سفید باید روندهایی قانونی و مشخص را طی کند. به طور خلاصه، ترامپ در این زمینه باید به کنگره ارجاع کند. به زبان ساده، اقدام نظامی علیه یک کشور مستقل معنایی جز اقدام جنگی ندارد. اعلان جنگ مساله‌ای است که در قانون اساسی آمریکا در حوزه اختیار کنگره است و نه رئیس‌جمهور. بنابراین، منطقا، هرگونه اقدام نظامی نیازمند تایید کنگره است.» وی در ادامه اظهار کرد: «در حملات ژوئن ۲۰۲۵نیز شاهد روند مشابهی بودیم. حملات آمریکا علیه تاسیسات ایران در آن سال از منظر قانونی قابل‌توجیه نبود و اقدام نظامی احتمالی پیش رو نیز معضل مشابهی دارد.»

جایگاه تعیین‌کننده کنگره

دیوید جانوفسکی در ادامه گفت‌وگو با مجله تایم عنوان کرد که ادعاهای کاخ سفید در زمان حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران در ماه ژوئن گذشته نتوانست کسی را قانع کند. وی افزود: «در آن زمان، دولت توضیحی کوتاه درباره این اقدام داد مبنی بر اینکه رئیس‌جمهور ترامپ براساس مفهوم دفاع از خود، با اسرائیل می‌تواند مشترکا دست به چنین اقدامی بزند. اما نکته اینجاست که ایده دفاع از خود زمانی مطرح می‌شود که تهدیدی بسیار جدی و قریب‌الوقوع در کار باشد و بدیهی است که در آن زمان شاهد چنین چیزی نبودیم.»

تاثیر مخرب بر آرایش کنگره

روزنامه ساندی تایمز از منظری دیگر به سناریوهای موجود در قبال تحولات خاورمیانه پرداخته است. این روزنامه گزارش داد که ترامپ، به‌رغم ادعاهای مداومش درباره اقدام نظامی، از محدودیت‌ها و خطرات چنین اقدامی به‌خوبی آگاه است. این روزنامه نوشت: ترامپ بنا به تجربه می‌داند که این امر چه مخاطراتی در پی دارد. وی در دهه ۱۹۸۰ شاهد بود که شکست عملیات جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، برای نجات گروگان‌های آمریکایی، چه تاثیر مخربی بر وی گذاشت. در آن زمان، طرح کارتر با سقوط بالگردهای آمریکایی در صحرای طبس به پایان رسید. شکی نیست که تصاویر بالگردهای آمریکایی که در آتش می‌سوزند در ذهن ترامپ ثبت شده است. پس از عملیات ربایش نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور پیشین ونزوئلا، ترامپ از اینکه فاجعه‌ای مثل افتضاح کارتر در دهه ۸۰ میلادی به بار نیاورد، خیالش راحت شد. رئیس‌جمهور آمریکا در این رابطه طی مصاحبه‌ای به نیویورک تایمز گفت: «شکی نیست که کارتر پس از آن فاجعه دیگر شانسی برای بقای سیاسی نداشت.»

اشتباه محاسباتی

روزنامه نیویورک تایمز نیز طی گزارشی عنوان کرد که ترامپ به‌اشتباه روی ایده تضعیف نظام در ایران سرمایه‌گذاری کرده است و همین امر می‌تواند سبب شود که در پیشبرد سیاست‌هایش در خاورمیانه شکست بخورد. این روزنامه طی گزارشی عنوان کرد که دولت آمریکا خود را پیروز جنگ ۱۲روزه تلقی کرده و گمان می‌کند که تحولات چند هفته گذشته می‌تواند اهرم فشاری برای مذاکره با تهران به واشنگتن بدهد.

این روزنامه در ادامه عنوان کرد: اعزام شمار قابل‌توجهی از تجهیزات نظامی به خاورمیانه و خلیج فارس بخشی از همین استراتژی به حساب می‌آید. همچنین ترامپ طی دو دور مذاکرات اخیر عمان و سوئیس، گمان می‌کرد که می‌تواند تهران را به زانو درآورد. اما حال به نظر می‌رسد چنین نگاهی آنچنان هم مبتنی بر واقع‌گرایی نبوده است. به همین خاطر است که ترامپ در آخرین اظهارنظرها تاکید کرده که در صورت شکست مذاکرات به سراغ گزینه نظامی خواهد رفت. این در حالی است که توپ اکنون در زمین ترامپ است و او باید اهداف واقع‌بینانه‌ای در مذاکرات دنبال کند. هرچند که خاستگاه خواسته‌های حداکثری ترامپ و تیم سیاست خارجی و امنیت ملی آمریکا به ریاست روبیو، عملا مانع از آن شده و می‌شود که آمریکایی‌ها در این شرایط به‌راحتی امتیازات هسته‌ای و غیرهسته‌ای به ایران اعطا کنند. مشخص نیست طی روزها و هفته‌های آینده چه آینده‌ای انتظار منطقه را می‌کشد و باید منتظر ماند و دید که آیا دونالد ترامپ در آستانه عبور از مهم‌ترین ستون گفتمانی خود یعنی «پایان جنگ‌های بی‌پایان» و «اول آمریکا» قرار دارد، یا نمایش قدرت نظامی صرفا اهرمی برای چانه‌زنی در مذاکراتی تازه است؟