وضعیت اینترنت، در جامعه ابهام ایجاد می‌کند | محدودیت ارتباطات جامعه را منزوی می‌کند

الهام فخاری، روانشانس و عضو ادوار شورای شهر پایتخت با آخرین ارزیابی وضعیت امینت روانی در بین شهروندان، به‌خبرنگار «چندثانیه» می‌گوید:

اگر بخواهیم به روند رخ‌دادها و شرایط کنونی جامعه نگاهی بیندازیم باید بگوییم که اکنون چالش اصلی کارشناسان سلامت روان نه‌تنها محدودیت‌های امنیت روانی، بلکه نبود شفافیت و جای خالی گفت‌وگوی صریح درباره مشکل‌های سلامت روان است.

به‌ویژه در زمانه‌ای که جامعه بیش از هر زمان دیگر به جریان آزاد اطلاعات نیاز دارد ولی همچنان با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستیم که همین مورد خاص به‌تنهایی می‌تواند فضای عمومی در ابهام فرو ببرد.

توجه داشته باشید که در شرایط که با جنگ رابطه مستقیمی داریم دسترسی به اخبار دقیق و قابل اعتماد حیاتی است، می‌تواند به منبعی جدی برای اضطراب اجتماعی تبدیل شود.

هنگامی که جامعه از مسیرهای رسمی و شفاف برای دریافت خبرهایی قابل اعتماد محروم باشد، ناگزیر به گمانه‌زنی و اتکا به منابع غیررسمی کشیده خواهد شد و این امری است که خود بر نگرانی‌ها می‌افزاید.

باید به این مورد هم تاکید داشته باشم که از دیدگاه روان‌پزشکی، این وضعیت تنها یک چالش ارتباطی یا فنی محسوب نمی‌شود بلکه مستقیما با احساس امنیت روانی افراد گره خورده است.

شبکه‌های اجتماعی در سال‌های اخیر صرفا یک ابزار سرگرمی یا ارتباط ساده نیست. بلکه زیرساختی برای حفظ پیوندهای عاطفی، دسترسی به خدمات، پیگیری اخبار و مشارکت اجتماعی و البته ابزاری برای کسب‌وکار به‌شمار می‌رود.

هرگاه این بستر دچار اختلال، کندی یا محدودیت شود، احساس کنترل فرد بر زندگی روزمره متزلزل می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در زمان جنگ یا هرگونه بحران، که نیاز به ارتباط با خانواده و دوستان، آگاهی از وضعیت مناطق مختلف و دریافت اطلاعات درست افزایش می‌یابد محدودیت در حوزه ارتباطات می‌تواند احساس انزوا، بی‌پناهی و اضطراب را تشدید کند و حتی کیفیت روابط اجتماعی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

در سال‌های اخیر، بحث درباره کیفیت و پایداری اینترنت تنها فنی یا زیرساختی نیست زیرا به چالش‌های اجتماعی، روانی و حتی اخلاقی بدل شده است.

زندگی روزمره مردم به‌گونه‌ای عمیق با ارتباطات دیجیتال درهم‌تنیده شده که از آموزش و کار گرفته تا خرید، خدمات درمانی و ارتباطات خانوادگی را در بر می‌گیرد.

با در نظر گرفتن این توضیحات هرگونه محدودیت یا اختلال، تنها به معنای کاهش سرعت یا قطع دسترسی نیست، بلکه به معنای اخلال در جریان عادی زندگی است.

اگر قرار باشد از تجربه سال‌های اخیر درسی گرفته شود، شاید مهم‌ترین آن درک این نکته باشد که تصمیمات به‌ظاهر کوچک در حوزه ارتباطات، پیامدهایی گسترده و عمیق‌تری دارند.

اینترنت دیگر ابزار حاشیه‌ای یا کالایی لوکس نیست بلکه بخشی از متن زندگی اجتماعی و یکی از ارکان حق دسترسی به اطلاعات است. نادیده گرفتن این واقعیت، به‌معنای نادیده گرفتن بخشی از واقعیت روانی و اجتماعی جامعه است.

بازتعریف نگاه به فناوری‌های ارتباطی به‌عنوان یک حق اجتماعی و روانی، به‌ویژه در شرایط کنونی که نیاز به آگاهی و ارتباط مستمر افزایش می‌یابد، ضرورتی انکارناپذیر است.