بهروز بهزادی: بیشتر جنگهای ایران حالت دفاعی داشته است
بهروز بهزادی در روزنامه اعتماد نوشت: نگاهی به جنگهای بزرگ تاریخ ایران نشان میدهد که ایرانیان ملتی نبودهاند که مثل بسیاری از کشورهای دیگر جنگ را برای کشورگشایی چپاول و غارت پیشه کنند، بلکه بیشتر جنگهای ایران حالت دفاعی داشته است و همین امر نشان میدهد که جنگطلب نبودهاند ولی در دفاع از سرزمین خود هیچگاه کم نگذاشتهاند.
تاریخ ایرانزمین نشان میدهد در جنگهایی که بر اساس عرف زمان و بیشتر در دوران باستان اتفاق افتاده و جنبه کشورگشایی داشته، گزارشی از خشونت و غارت یا دستدرازی به زنان کشورهای مختلف دیده نمیشود، مثلا کوروش که از جمله پادشاهان کشورگشا بوده کمتر از دیگران دست به خشونت زده است.
او پس از شکست نبونید و تصرف کشور بابل فرمانی صادر کرد که در آن نوشته بود: «من بردهداری را برانداختم، به بدبختی آنان پایان بخشیدم. فرمان دادم همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و آنان را نیازارند. فرمان دادم تمام نیایشگاههایی را که بسته شده بود، بگشایند….» کوروش حتی فرمان داده بود مردمان آواره را به جای خود برگردانند و حتی خانههای ویران آنان را دوباره ساخته بودند. گفتنی است فرمان کوروش که بر لوحی نوشته شده بود در سازمان ملل متحد نگهداری میشود و البته به زبانهای زنده دنیا نیز ترجمه شده است.
بعد از کوروش، کمبوجیه دومین پادشاه هخامنشی که به مصر لشکر کشید بهرغم نوشته تاریخنویسان یونان بر اساس کتیبههایی که در قرون اخیر به دست آمده است، بسیاری از مردم مصر او را همچون فرعون مصری پذیرفته بودند. مقایسهای بین لشکرکشیهای بزرگ کوروش که در همه تاریخها از او به نیکی یاد شده است. .
با لشکرکشی اسکندر مقدونی به ایران نشانگر این واقعیت است که کوروش و سپاهیانش تفاوتهای آشکاری با اسکندر و سپاهیانش داشتند که برای خشونت و لشکرگشایی آمده بودند و خزانه ایران را بار شتران کردند و بردند و تخت جمشید را به آتش کشیدند.
دوری ایرانیان از قتل و غارت به گونهای بوده که دشمنان این مرز و بوم به آن اشاره کردهاند. مثلا گفتهاند ایرانیان ملتی جنگجویند ولی اهل خشونت آشکار نیستند. این سخن زمانی نشان از فرهنگدوستی نیاکان ما دارد که در دنیای باستان یعنی روم و یونان جنگهای پرخشونت و بردهداری زبانزد تاریخنویسان بوده است.
تاکید ایرانیان به فرهنگسازی تا به آنجا رسیده بود که در دوره ساسانیان تمدن ایرانی در بسیاری جهات در حال شکوفایی و پویایی بودند. این فرهنگ همچنین تاثیرات زیادی بر غرب و شرق و جنوب خود یعنی روم، هند، چین و آفریقا گذاشته بود. در همین دوره بود که شهرسازی و سدسازی و رسیدگی بر امور مردم رونق گرفت.
گفتنی است در دوره ساسانی برای اولین بار در جهان اسبهای پیر سربازان که چابکی خود را از دست میدادند در علفزارها رها میکردند که دوران بازنشستگی خود را بگذرانند و این امر نشانه رأفت بالای ایرانیان بوده است.
البته در این دوره نیز جنگهای بسیاری در مرزهای ایران اتفاق افتاده که اکثر آنها ناشی از حمله اقوام دیگر بوده است.