ترامپ چگونه با زن شماره دو مادورو معامله کرد؟
ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا و برنده جایزه صلح نوبل، در حالی بر بازگشت به کشور و برگزاری انتخابات آزاد تأکید دارد که دولت دونالد ترامپ اداره مرحله انتقالی را به دلسی رودریگز، معاون پیشین نیکلاس مادورو، سپرده است. اختلاف بر سر مشروعیت دولت موقت، قراردادهای نفتی، پاسخ‌گویی درباره نقض حقوق بشر و نقش آمریکا، آینده سیاسی ونزوئلا را با پرسش‌های مهمی روبه‌رو کرده است. ماچادو می‌کوشد ضمن حفظ ارتباط با واشنگتن، از جایگاه خود در میان مخالفان داخلی نیز دفاع کند.
به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا می‌گوید قصد دارد در آینده‌ای نزدیک به کشور بازگردد و هواداران خود را برای انتخابات بعدی بسیج کند. او در گفت‌وگویی با نیویورک‌تایمز تأکید کرده است که بازگشتش زودتر از آنچه انتظار می‌رود اتفاق خواهد افتاد؛ وعده‌ای که طی ماه‌های اخیر چندین بار تکرار کرده، اما هنوز محقق نشده است.
ماچادو مدعی است در ماه‌های اخیر هفت بار برای ورود به ونزوئلا تلاش کرده و هر بار به شکلی مانع بازگشت او شده‌اند. او همچنین گفته است در یکی از موارد، هواپیمایش هنگام حرکت به سمت جزیره کوراسائو مسیر خود را تغییر داد. وال‌استریت ژورنال گزارش داده بود که مقام‌های هلندی، پس از اطلاع از مخالفت مقام‌های آمریکایی با بازگشت ماچادو، مجوز فرود هواپیمای او را پس گرفتند.
بااین‌حال، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است که واشنگتن مانع بازگشت چهره‌های مخالف به کشورشان نمی‌شود و ماچادو حق دارد هر زمان که بخواهد به ونزوئلا بازگردد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز پیش‌تر گفته بود که واشنگتن از هیچ کشوری نخواسته است مانع ورود افراد به خاک آن کشور شود. این اختلاف روایت‌ها، ابهام درباره نقش واقعی آمریکا در محدودیت‌های پیش روی ماچادو را افزایش داده است.
دلسی رودریگز؛ تداوم ساختار قدرت یا مقدمه گذار سیاسی؟
پس از مداخله نظامی جنجالی و غیرقانونی آمریکا در سوم ژانویه که به ربودن و بازداشت نیکلاس مادورو انجامید، دولت ترامپ با چالش خلأ قدرت روبه‌رو شد و در نهایت تصمیم گرفت دلسی رودریگز، معاون وقت رئیس‌جمهور ونزوئلا، اداره دوره انتقالی را بر عهده بگیرد. این تصمیم به‌جای انتقال فوری قدرت به مخالفان، تداوم بخش‌هایی از ساختار حاکم را در مرکز برنامه واشنگتن قرار داد. ترامپ از عملکرد رودریگز تمجید کرده و دولت آمریکا نیز در ادامه برخی محدودیت‌های تحریمی علیه برادر او، رئیس مجلس قانون‌گذاری ونزوئلا را لغو کرده است. این تحولات نشان می‌دهد که واشنگتن در مرحله کنونی، حفظ ثبات و مدیریت انتقال اقتصادی را نیز در محاسبات خود لحاظ می‌کند.
ماچادو می‌گوید منطق حرکت تدریجی به سوی ثبات را درک می‌کند، اما معتقد است چنین فرایندی می‌توانست بدون حضور رودریگز نیز انجام شود؛ زیرا از نگاه او، رودریگز نماینده ساختار حاکمیتی پیشین است که مخالفان سال‌ها علیه آن مبارزه کرده‌اند. این اختلاف، مسئله‌ای اساسی را برجسته می‌کند: آیا گذار سیاسی باید از طریق همکاری موقت با بخش‌هایی از ساختار پیشین انجام شود یا انتقال قدرت به مخالفان باید در اولویت قرار گیرد؟ دولت آمریکا تاکنون مسیر نخست را دنبال کرده، درحالی‌که ماچادو بر ضرورت تغییر سیاسی عمیق‌تر تأکید دارد.
نفت و قراردادهای اقتصادی؛ آزمون دولت آینده
یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره آینده ونزوئلا، سرنوشت قراردادهای نفتی و توافق‌های مربوط به منابع طبیعی است که در دوره انتقالی منعقد می‌شوند. ماچادو اعلام کرده است که قراردادهایی که مطابق قوانین ونزوئلا منعقد شده باشند، در صورت تغییر دولت نیز محترم خواهند ماند.
این موضع می‌تواند برای سرمایه‌گذاران خارجی اهمیت داشته باشد؛ زیرا تغییر حکومت معمولاً نگرانی‌هایی درباره اعتبار قراردادها، مالکیت دارایی‌ها و ثبات مقررات اقتصادی ایجاد می‌کند. ماچادو تلاش دارد تصویری از ونزوئلایی ارائه دهد که ضمن برگزاری انتخابات آزاد، برای سرمایه‌گذاری خارجی نیز محیطی قابل پیش‌بینی فراهم می‌کند.
بااین‌حال، او نسبت به نقش برخی فعالان اقتصادی در ساختار کنونی انتقاد دارد. ماچادو نام گونزالو بتانکورت را مطرح کرده و گفته است که او از قراردادهای انرژی بهره برده، اما در اصلاح شبکه برق کشور ناکام مانده است. او این وضعیت را یکی از عوامل رنج مردم ونزوئلا توصیف کرده است. در مجموع، نفت و زیرساخت‌های انرژی نه‌تنها موضوعی اقتصادی، بلکه بخشی از منازعه بر سر مشروعیت سیاسی و نحوه اداره منابع ملی در دوره پس از مادورو هستند.
حمایت مردمی و رابطه پیچیده با واشنگتن
ماچادو در سال ۲۰۲۳ با پیروزی در انتخابات مقدماتی مخالفان به چهره‌ای برجسته در میان جریان راست‌گرا تبدیل شد. در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ نیز جریان اپوزیسیون با حمایت غرب، نتایج رسمی انتخابات را نپذیرفت و ادعای پیروزی کرد؛ رویکردی که به اعتراضات خیابانی، بروز تنش‌های امنیتی و در نهایت برخورد نهادهای قانونی ونزوئلا با آشوب‌ها انجامید.
ماچادو پس از آن مخفی شد و به گفته خودش، برای جلوگیری از بازداشت ناچار شد در بیش از یک سال ۱۴ بار محل اقامتش را تغییر دهد. او سپس با خروج دریایی از ونزوئلا تلاش کرد برای دریافت جایزه صلح نوبل به مراسم مربوط برسد و در این مسیر آسیب دید. پس از دریافت جایزه نیز آن را به ترامپ تقدیم کرد؛ اقدامی که در بستر تلاش او برای جلب حمایت دولت آمریکا از انتقال قدرت در ونزوئلا صورت گرفت.
بر اساس نظرسنجی منتشرشده از سوی بلومبرگ، ۵۲ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند در انتخابات ریاست‌جمهوری از ماچادو حمایت می‌کنند، درحالی‌که ۱۹ درصد از رودریگز پشتیبانی کرده‌اند. این ارقام بازتاب‌دهنده نتایج همان نظرسنجی‌اند و به‌تنهایی نمی‌توانند نتیجه یک انتخابات آینده را تعیین کنند.
ماچادو اکنون با وضعیتی دشوار روبه‌روست: او به حمایت آمریکا برای تسهیل بازگشت و تحقق گذار سیاسی نیاز دارد، اما هم‌زمان باید به هواداران داخلی نشان دهد که منافع آنان را در اولویت قرار می‌دهد. انتقاد از رودریگز و برخی قراردادهای اقتصادی ممکن است رابطه او با واشنگتن را پیچیده‌تر کند، ولی می‌تواند جایگاهش را در میان مخالفان دولت تقویت کند.