چگونه «نرمافزار عزتنفس» خود را بهروزرسانی کنیم؟
روانشناسان میگویند عزتنفس پایین در بزرگسالی، نتیجه گیر افتادن ذهن در نظرات خامِ دوران نوجوانی است. برای رهایی از این احساس بیارزشی، باید با بازنویسی خاطراتِ موفقیتآمیز بزرگسالی، نرمافزار قدیمی ضمیر ناخودآگاه خود را بهروزرسانی کنید.
دکتر گای وینچ (Guy Winch)، روانشناس بالینی، در مقالهای به بررسی ریشههای عزتنفس پایین در بزرگسالی پرداخته و راهکاری علمی برای «بهروزرسانی نرمافزار عزتنفس» ارائه داده است.
بسیاری از افراد در بزرگسالی با عزتنفس پایین دستوپنجه نرم میکنند؛ مشکلی که ریشه در احساس بیارزشی، طرد شدن و شکست در دوران نوجوانی و بلوغ دارد.
دکتر وینچ تأکید میکند که وقتی در بزرگسالی احساس بیکفایتی میکنیم، در واقع در حال باور کردن نظرات و قضاوتهای نوجوانان ۱۴ سالهای هستیم که هنوز مغزشان برای تکامل کامل به یک دهه زمان نیاز داشته است.
او میگوید اولین قدم برای بهبود، تمسخر این روایت قدیمی و نامعتبر است؛ باید درک کنیم که این خودپنداره، یک «نرمافزار بهشدت قدیمی و منسوخ» است که دیگر با واقعیت امروزِ ما همخوانی ندارد.
با این حال، ضمیر ناخودآگاه انسان به راحتی نمیپذیرد که ما «همیشه ارزشمند بودهایم»، زیرا این مسئله با باورهای قدیمی او در تضاد است؛ اما ناخودآگاه میتواند این را بپذیرد که ما نسبت به دوران نوجوانی «رشد کرده و تکامل یافتهایم».
برای این بهروزرسانی ذهنی، روانشناسان پیشنهاد میکنند لیستی از ۷ تا ۱۰ خاطره دردناک نوجوانی (مثل احساس طرد شدن، زشت بودن یا بیکفایتی) بنویسید.
سپس برای هر یک از آن خاطرات، یک «بهروزرسانی» در بزرگسالی بنویسید؛ یعنی لحظهای را ثبت کنید که دقیقاً احساسی متضاد داشتید (مثلاً زمانی که احساس کردید باهوشید، دوستداشتنی هستید یا به موفقیت مهمی دست یافتید).
این تمرین نوشتاری و تکرار آن، شواهد جدیدی به ناخودآگاه ارائه میدهد تا روایت منسوخ خود را بازنویسی کند.
دکتر وینچ توصیه میکند هرگاه احساس کاهش عزتنفس کردید، تصور کنید یک نوجوان ۱۴ساله در حال گفتن آن حرفهای منفی به شماست؛ او را در ذهنتان مسخره کنید، لیست بهروزرسانیهای خود را بخوانید و به خود یادآوری کنید که امروز چه کسی هستید.